Wanasayansi nchini Ufaransa wametangaza ugunduzi wa kihistoria wa aina mpya kabisa ya damu, ambayo imepatikana kwa mwanamke mmoja tu duniani. Ugunduzi huu wa ajabu unafungua ukurasa mpya katika uelewa wa biolojia ya binadamu na umuhimu wa utafiti wa damu kwa ajili ya afya.
Mwanamke huyo, mwenye umri wa miaka 68 na mzaliwa wa kisiwa cha Guadeloupe katika bahari ya Karibea, amethibitishwa kuwa na aina ya damu ambayo haijawahi kuonekana kwa binadamu mwingine yeyote. Kwa heshima ya asili yake, wanasayansi wameipa jina la "Gwada negative". Hii ina maana kuwa yeye ndiye mtu pekee anayeweza kujichangia damu yeye mwenyewe, na hawezi kupokea damu kutoka kwa mtu mwingine yeyote duniani.
Kisa cha ugunduzi huu ni kama filamu ya upelelezi wa kisayansi. Daktari bingwa wa biolojia, Thierry Peyrard, kutoka Taasisi ya Damu ya Ufaransa (EFS), alikutana na mwanamke huyu kwa mara ya kwanza mwaka 2011. Wakati huo, mwanamke huyo alihitaji kufanyiwa vipimo vya kawaida kabla ya upasuaji, lakini madaktari walikwama waliposhindwa kupata damu inayooana naye. Kwa miaka minane iliyofuata, aina ya damu yake ilibaki kuwa fumbo lisiloteguliwa.
Mwaka 2019, watafiti waliamua kutumia teknolojia ya kisasa zaidi ya uchunguzi wa vinasaba (DNA sequencing). Baada ya miaka miwili ya uchunguzi wa kina, hatimaye walifanikiwa kugundua mabadiliko ya kipekee ya kijenetiki (genetic mutation) yaliyosababisha kuwepo kwa aina hii mpya ya damu.
Watu wengi wanajua makundi makuu ya damu ya A, B, AB, na O, pamoja na mfumo wa Rhesus (Rh) unaoainisha damu kama chanya (+) au hasi (-). Hii huleta makundi makuu 8. Hata hivyo, wanasayansi wanafahamu kuwa kuna mifumo mingi zaidi. Shirika la Kimataifa la Uongezaji Damu (ISBT) linatambua rasmi mifumo 48 ya damu, na "Gwada negative" ndiyo imekuwa ya hivi karibuni zaidi kuongezwa kwenye orodha hiyo.
Lengo linalofuata la watafiti ni kujaribu kutafuta watu wengine ambao wanaweza kuwa na aina hii adimu ya damu. Kwa kuwa makundi ya damu hurithiwa kijenetiki, kuna uwezekano mkubwa kwamba watu wengine wenye asili au ukoo sawa na mwanamke huyu, hasa kutoka kisiwa cha Guadeloupe, wanaweza kuwa nayo. Utafiti sasa utaelekezwa kwa wachangiaji damu katika kisiwa hicho.
Taasisi ya Damu ya Ufaransa (EFS) imesema kuwa, "Kugundua aina mpya za damu kuna maana kubwa; kunatuwezesha kutoa huduma bora zaidi na salama kwa wagonjwa wenye damu adimu."