Utafiti mpya umeleta matumaini makubwa kwa wagonjwa wa saratani ya matiti iliyosambaa (metastatic breast cancer), ukionyesha kuwa kipimo rahisi cha damu kinaweza kusaidia kugundua mapema dalili za mwili kukataa dawa za matibabu. Hii inaweza kuwawezesha madaktari kubadili matibabu haraka na hivyo kuboresha maisha ya wagonjwa. Wagonjwa wa saratani ya matiti kwa kawaida hufanyiwa vipimo vya X-ray na ultrasound kufuatilia maendeleo ya ugonjwa, lakini kipimo cha damu kinaweza kutoa taarifa muhimu zaidi na kwa haraka zaidi.
Timu ya watafiti, ikiongozwa na Profesa François-Clément Bidard wa Idara ya Onkolojia katika Taasisi ya Curie nchini Ufaransa, ilithibitisha uwezo huu wa vipimo vya damu na kuchapisha matokeo ya utafiti wao Jumapili iliyopita, tarehe 1 Juni, katika jarida la kimataifa la kitabibu la 'New England Journal of Medicine'.
Utafiti huo ulihusisha wagonjwa 315 ambao saratani yao ya matiti ilikuwa imeshasambaa na kufikia sehemu nyingine za mwili. Katika hatua hii ya ugonjwa, lengo kuu la matibabu si kuponya kabisa saratani, bali kupunguza dalili na kuongeza muda wa kuishi kwa mgonjwa. Washiriki wote katika utafiti walipokea matibabu ya kawaida, ambayo yalijumuisha mojawapo ya njia mbili: aidha kupunguza kiwango cha homoni ya estrogen mwilini (kwani estrogen huchochea ukuaji wa seli za saratani) au kutumia dawa zinazozuia mgawanyiko wa seli za saratani ili kuzuia kuenea kwake.
Watafiti waliwafanyia washiriki vipimo vya damu kila baada ya miezi miwili hadi mitatu ili kutafuta mabadiliko ya kijenetiki (mutations) yanayoweza kuzifanya seli za saratani kuwa sugu kwa matibabu ya kawaida. Kwa kawaida, wagonjwa wa saratani ya matiti hufanyiwa vipimo vya X-ray na ultrasound kila baada ya miezi sita. Hivyo, kufanya vipimo vya damu mara kwa mara kunaweza kusaidia kugundua haja ya kubadili dawa mapema zaidi.
Baada ya kugundua mabadiliko hayo ya kijenetiki yanayoashiria usugu wa dawa, watafiti waligawa wagonjwa katika makundi mawili: nusu waliendelea na matibabu ya kawaida, na nusu nyingine walibadilishiwa dawa na kuanza kutumia 'Camizestrant', ambayo ni aina ya dawa inayoharibu vipokezi vya estrogen (estrogen receptor degrader).
Matokeo yalikuwa ya kutia moyo sana. Washiriki waliobadilishiwa dawa na kuanza kutumia Camizestrant walichukua wastani wa miezi 23 kabla ya kupata matatizo makubwa yanayohusiana na saratani, kama vile kuvunjika mifupa kutokana na saratani kusambaa kwenye mifupa. Kwa upande mwingine, washiriki walioendelea na matibabu ya kawaida walipata matatizo hayo kwa wastani wa miezi 6.4 tu.
Wakizungumzia umuhimu wa matokeo haya, watafiti walisema, "Baadhi ya wagonjwa husema wanataka kuishi ili kushuhudia mahafali ya watoto wao au harusi zao. Tofauti kati ya miezi 23 na miezi 6.4 ni kubwa sana na ina maana kubwa kwao." Waliongeza kuwa, "Kama ilivyo kwa dawa nyingine za saratani, Camizestrant ina madhara yake. Asilimia 1.3 ya wagonjwa walisitisha matumizi ya dawa kutokana na matatizo kama kichefuchefu, kuhara, na maumivu ya misuli, lakini tunaamini faida za kubadili dawa mapema zinazidi madhara hayo." Ugunduzi huu unaweza kubadilisha kwa kiasi kikubwa jinsi saratani ya matiti iliyosambaa inavyofuatiliwa na kutibiwa, na kutoa tumaini la maisha bora zaidi kwa wagonjwa.