Hali ya sintofahamu inaendelea kuitikisa Marekani baada ya serikali ya nchi hiyo kusitisha shughuli zake (shutdown) kwa zaidi ya siku kumi sasa. Katika hatua ambayo haijawahi kushuhudiwa, utawala wa Rais Donald Trump umeanza mchakato wa kuwaachisha kazi rasmi takriban watumishi 4,600 wa serikali kuu, badala ya kuwaweka kwenye likizo ya lazima bila malipo kama ilivyozoeleka.
Russell Vought, Mkurugenzi wa Ofisi ya Usimamizi na Bajeti ya Ikulu ya White House, alithibitisha kuanza kwa mchakato huo kupitia mtandao wa kijamii wa X. Ufukuzaji huu unagusa wizara na idara saba muhimu, huku Wizara ya Fedha ikiongoza kwa kuwaondoa watumishi 1,446, ikifuatiwa na Wizara ya Afya na Huduma za Jamii itakayopunguza takriban watu 1,200. Idara nyingine zilizoathirika ni pamoja na Elimu, Makazi, Nishati, na Usalama wa Taifa.
Hatua hii ni tofauti kabisa na taratibu za "shutdown" zilizopita, ambapo watumishi wasio wa lazima walipewa likizo bila malipo na kurejea kazini serikali ikifunguliwa, kisha kulipwa mishahara yao ya nyuma. Utawala wa Trump unaonekana kutumia mkwamo huu wa kibajeti kama fursa ya kutimiza lengo lake la muda mrefu la kupunguza ukubwa wa serikali kuu.
Vyama vya wafanyakazi, vikiongozwa na Chama cha Wafanyakazi wa Serikali (AFGE), vimepinga vikali uamuzi huu na kuufungulia mashtaka mahakamani, vikiutaja kuwa ni unyanyasaji usio halali. "Ni jambo la aibu kutumia mkwamo huu kuwafukuza kazi maelfu ya watumishi waliokuwa wakitoa huduma muhimu kote nchini," alisema Everett Kelley, rais wa chama hicho.
Cha kushangaza, ukosoaji umesikika pia kutoka ndani ya chama cha Trump, Republican. Seneta Susan Collins, Mwenyekiti wa Kamati ya Matumizi ya Bunge, alisema, "Kusitishwa kwa shughuli za serikali si kisingizio cha kuwafukuza watu kazi." Seneta mwingine, Lisa Murkowski, aliielezea hatua hiyo kama isiyofaa na yenye kulenga kulipiza kisasi kwa watumishi wa umma.
Wakati takriban watumishi 750,000 wakiwa kwenye likizo ya lazima bila kujua hatima yao, Rais Trump ameonesha kipaumbele chake kwa jeshi. Alitangaza kupitia mtandao wake wa Truth Social kwamba ameamuru Waziri wa Ulinzi, Pete Hegseth, kuhakikisha wanajeshi wote wanapokea mishahara yao ifikapo Oktoba 15. Ili kufanikisha hili, Ikulu imeruhusu matumizi ya kipekee ya fedha zilizotengwa kwa ajili ya utafiti na maendeleo jeshini, hatua ambayo wachambuzi wanasema inalenga kuzuia shinikizo la kisiasa linaloweza kusababishwa na kutoridhika kwa wanajeshi.