Serikali ya Uganda, kupitia Wizara yake ya Afya, imetangaza rasmi kumalizika kwa mlipuko wa hivi karibuni wa ugonjwa hatari wa Ebola nchini humo. Tangazo hilo lililotolewa tarehe 26 Aprili linakuja baada ya kupita siku 42 bila kisa kipya kuripotiwa, kufuatia mgonjwa wa mwisho aliyethibitishwa kuugua Ebola kuruhusiwa kutoka hospitalini tarehe 14 Machi. Kipindi cha siku 42 kinazingatiwa kimataifa kama muda salama kuashiria mwisho wa mlipuko, kwani ni mara mbili ya kipindi kirefu zaidi cha u incubation (kufikia siku 21) cha virusi vya Ebola.
Taarifa rasmi ilitolewa kupitia ukurasa wa Wizara ya Afya kwenye mtandao wa kijamii wa X (uliojulikana kama Twitter zamani). Hii inamaanisha kuwa takriban miezi mitatu imepita tangu kifo cha kwanza kilichothibitishwa cha mgonjwa wa Ebola kutokea katika mji mkuu, Kampala, tarehe 30 Januari mwaka huu.
Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na Shirika la Afya Duniani (WHO), katika kipindi chote cha mlipuko huu, Uganda ilirekodi jumla ya wagonjwa 14 waliothibitishwa kuwa na Ebola. Kati yao, watu wanne walifariki dunia kutokana na ugonjwa huo, huku wengine 10 wakifanikiwa kupona kabisa baada ya kupata matibabu.
Ugonjwa wa Ebola ni ugonjwa mkali unaosababishwa na virusi vya Ebola, unaoambatana na homa kali na kuvuja damu kwa ndani na nje ya mwili. Maambukizi yake huenea kwa binadamu kupitia kugusana na wanyama walioambukizwa, au kwa kugusa damu au majimaji mengine ya mwili kutoka kwa mtu aliyeambukizwa, awe mgonjwa au aliyefariki. Kipindi cha kuanzia kuambukizwa hadi dalili kuanza kuonekana (incubation period) ni kati ya siku 2 hadi 21. Ebola ni ugonjwa wenye kiwango cha juu sana cha vifo, na hadi sasa, hakuna chanjo iliyoidhinishwa kwa matumizi ya umma au tiba maalum iliyothibitishwa dhidi yake.
Wataalamu wa afya waliozungumza na vyombo vya habari, kama alivyoripoti Al Jazeera, wamesema kuwa uzoefu wa Uganda katika kukabiliana na milipuko ya Ebola kwa miaka mingi umechangia kwa kiasi kikubwa uwezo wa nchi hiyo kudhibiti mlipuko huu wa sasa kwa haraka kiasi.
Historia inaonyesha kuwa Uganda imekumbwa na milipuko kadhaa ya Ebola huko nyuma. Mlipuko wa mwisho kabla ya huu ulianza Septemba 2022 na kusababisha vifo vya watu wasiopungua 55 kabla ya kutangazwa kumalizika Januari mwaka 2023. Hata hivyo, mlipuko mbaya zaidi kuwahi kutokea nchini Uganda ulikuwa mwaka 2000, ambapo watu 425 waliambukizwa na kati yao 224 walipoteza maisha. Kutangazwa kwa mwisho wa mlipuko huu wa sasa ni afueni kubwa kwa nchi hiyo jirani na ukanda mzima wa Afrika Mashariki.