Shirika la Afya Duniani (WHO) limetoa taarifa rasmi ya kuthibitisha kuibuka kwa mlipuko wa ugonjwa hatari wa Homa ya Marburg nchini Ethiopia. Taarifa hiyo ilitolewa na Mkurugenzi Mkuu wa WHO, Dkt. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ambaye alitumia ukurasa wake wa mtandao wa X (uliojulikana kama Twitter hapo awali) mnamo tarehe 14 Oktoba.
Katika ujumbe wake, Dkt. Tedros, ambaye pia ni mzaliwa wa Ethiopia, alifafanua kuwa mamlaka za afya nchini humo zimethibitisha kuwa virusi vya Marburg vimeanza kusambaa katika eneo la kusini mwa nchi. Alisema kuwa kufikia sasa, takwimu za awali zinaonyesha watu wasiopungua tisa wamegundulika kuwa na maambukizi ya ugonjwa huo hatari.
Dkt. Tedros aliipongeza Wizara ya Afya ya Ethiopia kwa namna walivyoshughulikia suala hili kwa haraka na kwa uwazi mkubwa. Alisisitiza kuwa WHO haitaiacha Ethiopia ikipambana peke yake. "WHO inaunga mkono kikamilifu juhudi za Ethiopia kudhibiti mlipuko huu na kuhakikisha wagonjwa wote walioathirika wanapata matibabu stahiki," alihakikisha Mkurugenzi huyo Mkuu. Usaidizi wa haraka wa kimataifa ni muhimu sana katika kudhibiti magonjwa ya homa za virusi kama Marburg, ambayo yanafanana kwa karibu na Ebola.
Wizara ya Afya ya Ethiopia nayo ilitoa taarifa tofauti kwa umma, ikifafanua zaidi kuhusu hali halisi. Ilieleza kuwa awali, viliripotiwa visa vya watu kuonyesha dalili za homa kali ya kuvuja damu katika eneo la Jinka, lililoko kusini mwa nchi. Baada ya sampuli kuchukuliwa kutoka kwa wagonjwa hao na kufanyiwa uchunguzi wa kina wa kimaabara, vipimo vya vinasaba (genetic testing) vilithibitisha pasipo shaka kuwa ni virusi vya Marburg.
Homa ya Marburg ni miongoni mwa magonjwa ya kuogopwa zaidi duniani. Ni ugonjwa mkali unaosababishwa na virusi ambavyo vipo kwenye familia moja na vile vinavyosababisha Ebola. Dalili zake huanza ghafla na ni pamoja na homa kali, maumivu makali ya kichwa, na kuishiwa nguvu. Baada ya siku chache, wagonjwa wengi huanza kupata dalili za kutisha za kuvuja damu kupitia puani, kwenye fizi, au hata kwenye matapishi na kinyesi. Ugonjwa huu una kiwango cha juu sana cha vifo, ambapo inaweza kuua hadi asilimia 88 ya wote wanaoambukizwa, kulingana na aina ya virusi na upatikanaji wa tiba.
Virusi hivi husambaa kutoka kwa wanyama (hasa popo wa matunda) kwenda kwa binadamu, na kisha kutoka kwa binadamu kwenda kwa binadamu. Maambukizi hutokea kupitia mgusano wa moja kwa moja na damu, mate, matapishi, mkojo, au majimaji mengine ya mwili ya mtu aliyeambukizwa. Pia, kugusa moja kwa moja maiti ya mtu aliyekufa kwa Marburg bila vifaa vya kujikinga ni njia rahisi sana ya kupata maambukizi.
Kutokana na hatari hii, Wizara ya Afya ya Ethiopia imetoa wito mzito kwa wananchi. "Mtu yeyote akiona dalili kama homa, kichefuchefu, kutapika, na hasa kuanza kuvuja damu mdomoni, puani, au sehemu nyingine yoyote ya mwili, anapaswa kuwahi haraka katika kituo cha afya kilicho karibu," ilisisitiza taarifa hiyo. Aidha, Wizara imekumbusha umuhimu wa usafi binafsi, ikiwemo kunawa mikono mara kwa mara kwa sabuni na maji safi tiririka au kutumia vitakasa mikono (sanitizer) ili kuzuia kusambaa zaidi kwa virusi hivi.