Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imetangaza rasmi kumalizika kwa mlipuko wa ugonjwa unaosababishwa na virusi vya Marburg. Tangazo hili linakuja baada ya kipindi cha zaidi ya siku 42 kupita bila kuripotiwa kwa kisa kipya cha maambukizi. Kipindi hiki kinahesabiwa tangu mgonjwa wa mwisho aliyethibitishwa kufariki dunia mnamo Januari 28, 2025.
Kwa mujibu wa taarifa kutoka Shirika la Afya Duniani (WHO), mlipuko huu ulikuwa wa pili kutokea nchini Tanzania. Kwa bahati mbaya, mlipuko huo ulisababisha vifo vya watu wote kumi (10) waliopata maambukizi. Miongoni mwao, wagonjwa wawili walithibitishwa kuwa na virusi vya Marburg kupitia vipimo vya maabara, huku wengine wanane wakiripotiwa kuwa na dalili zinazofanana sana na ugonjwa huo, ingawa hawakufanyiwa vipimo vya uhakika au matokeo yao hayakupatikana.
Shirika la Afya Duniani (WHO) limeipongeza sana Tanzania kwa hatua madhubuti ilizochukua katika kukabiliana na mlipuko huu hatari. Mkurugenzi Mkuu wa WHO, Dkt. Tedros Adhanom Ghebreyesus, alitumia ukurasa wake wa mtandao wa kijamii wa X kutoa shukrani zake.
Katika ujumbe wake, Dkt. Tedros aliandika, "Ninatoa shukrani zangu za dhati kwa wahudumu wote wa afya waliofanya kazi kwa bidii kwenye mstari wa mbele, serikali ya Tanzania kwa uongozi wake, na wenzetu wa ofisi ya WHO nchini Tanzania kwa kazi yao isiyochoka katika kudhibiti na kumaliza mlipuko huu."
Mlipuko wa ugonjwa wa Marburg ulitangazwa rasmi na mamlaka za afya Tanzania mnamo Januari 20, 2025. Kama ilivyokuwa katika mlipuko wa kwanza uliotokea mwaka 2023, chanzo cha maambukizi kiliripotiwa kutoka katika mkoa wa Kagera, ulioko kaskazini magharibi mwa nchi. Mkoa huu unapakana na nchi nyingine za Afrika Mashariki.
Tanzania imepongezwa na WHO na wadau wengine wa afya kimataifa kwa mwitikio wake wa haraka na mzuri katika kudhibiti ugonjwa huu hatari. Hatua zilizochukuliwa ni pamoja na kufanya ufuatiliaji wa karibu sana wa watu waliokuwa wamegusana na wagonjwa, kutekeleza kwa ufanisi hatua za kudhibiti mawasiliano ili kuzuia kuenea kwa virusi, na kuendesha kampeni za uhamasishaji kwa jamii kuhusu njia sahihi za kujikinga na maambukizi ya virusi vya Marburg. Kampeni hizi zililenga kutoa elimu kuhusu dalili za ugonjwa, jinsi unavyoenea, na umuhimu wa kutafuta matibabu mara moja kwa mtu yeyote anayeonesha dalili zinazofanana.
Ugonjwa wa Marburg ni ugonjwa hatari sana unaosababishwa na virusi kutoka familia moja na virusi vya Ebola. Ugonjwa huu unaweza kusababisha homa kali, kutokwa na damu sehemu mbalimbali za mwili, na hatimaye kusababisha kifo kwa asilimia kubwa ya watu wanaougua. Chanzo cha maambukizi kwa binadamu kinadhaniwa kuwa ni popo wa matunda, na maambukizi yanaweza kuenea kutoka kwa wanyama kwenda kwa binadamu, au kutoka kwa binadamu mmoja kwenda kwa mwingine kupitia majimaji ya mwili.
Mafanikio ya Tanzania katika kudhibiti mlipuko huu yanaonesha umuhimu wa kuwa na mifumo imara ya afya ya umma, uwezo wa kugundua na kuthibitisha magonjwa kwa haraka, na ushirikiano mzuri kati ya serikali, wahudumu wa afya, na jamii kwa ujumla. Pia, ushirikiano na mashirika ya kimataifa kama WHO ni muhimu sana katika kukabiliana na changamoto za afya za kimataifa.
Kumalizika kwa mlipuko huu ni habari njema kwa Watanzania na kwa jumuiya ya kimataifa. Hata hivyo, ni muhimu kuendelea kuwa na tahadhari na kuimarisha mifumo ya ufuatiliaji wa magonjwa ili kujikinga na mlipuko mwingine wowote unaoweza kutokea siku zijazo. Serikali inapaswa kuendelea kuwekeza katika elimu ya afya kwa jamii na kuimarisha uwezo wa maabara ili kukabiliana na magonjwa ya mlipuko kwa ufanisi zaidi.