Katika hatua inayoashiria mafanikio makubwa kwenye usimamizi wa rasilimali za nishati, serikali kupitia Wizara ya Nishati imetangaza kuwa imefanikiwa kupunguza kwa kiasi kikubwa upotevu wa umeme kutoka asilimia 21 iliyokuwepo mwaka 2021 hadi kufikia asilimia 14.8 kwa sasa. Mafanikio haya yanatajwa kuwa yametokana na mikakati kabambe ikiwemo kutoa elimu kwa umma kuhusu matumizi sahihi ya nishati na kuwekeza katika teknolojia za kibunifu.
Akizungumza jijini Dar es Salaam, Kamishna wa Umeme na Nishati Jadidifu, Innocent Luoga, alieleza kuwa serikali haijaridhika na hatua hiyo na inaendelea kupambana kuhakikisha upotevu huo unafikia lengo la asilimia nane, ambao ndio kiwango kinachokubalika kimataifa. Alisema haya wakati wa hafla ya kuwatunuku washindi 10 wa shindano la uvumbuzi kuhusu ufanisi wa nishati, ambapo jumla ya Shilingi milioni 250 zilitolewa.
"Tumepiga hatua kubwa sana. Mwaka 2021 umeme mwingi ulikuwa unapotea, lakini sasa, hata wakati uzalishaji umeongezeka na kufikia megawati 4,051, tumejitahidi na kupunguza upotevu hadi asilimia 14.8. Upotevu huu ni wa kiufundi kwenye miundombinu na ule mwingine usio wa kiufundi," alifafanua Luoga.
Shindano hilo la ubunifu, lililoandaliwa kwa ushirikiano kati ya Wizara, Shirika la Maendeleo la Umoja wa Mataifa (UNDP), na Umoja wa Ulaya (EU), linalenga kuchochea upatikanaji wa suluhisho za ndani ili kukabiliana na changamoto ya matumizi makubwa ya umeme. Naibu Mwakilishi Mkazi wa UNDP, John Rutere, alisisitiza kuwa uwekezaji kwa wavumbuzi wa Kitanzania ni njia sahihi ya kuhakikisha nishati inakuwa nafuu na inawafikia wote.
"Changamoto kubwa Tanzania ni matumizi makubwa ya umeme. Ni lazima tujenge utamaduni wa kuokoa nishati. Ndio maana kwa kushirikiana na serikali na EU, tulianzisha programu hii ili kupata mawazo bunifu yatakayotusaidia sote," alisema Rutere. Aliongeza kuwa kila mshindi kati ya kumi alipokea Shilingi Milioni 25 kama mtaji wa kuendeleza na kutekeleza ubunifu wake.
Mmoja wa wabunifu walioshinda, Mhandisi wa Nishati Dk. Godiana Filipo, alipongeza mpango huo akisema umekuja wakati muafaka. Alibainisha kuwa jamii bado ina uelewa mdogo kuhusu matumizi sahihi ya nishati, na mara nyingi mjadala wa kitaifa huegemea kwenye kuongeza uzalishaji bila kuangalia jinsi nishati iliyopo inavyotumika.
"Tunapoelekea, mahitaji ya umeme yanaongezeka. Hivyo, badala ya kutegemea kuzalisha zaidi pekee, ni muhimu tuutumie vizuri huu uliopo. Kazi yetu ni kuelimisha jamii kutumia vifaa vinavyotumia umeme kidogo," alisema Dk. Filipo.