Mshtuko mkubwa umeikumba sekta ya biashara na viwanda barani Afrika baada ya Sheria ya Ukuaji na Fursa kwa Afrika (AGOA), iliyokuwa tegemeo kwa nchi 32 za bara hili, kufikia tamati ghafla bila kuongezewa muda. Sheria hii muhimu, iliyodumu kwa takriban miaka 25, ilikuwa inaruhusu nchi za Kiafrika, ikiwemo Tanzania, kuuza takriban bidhaa 1,800 tofauti nchini Marekani bila kutozwa ushuru, jambo lililochochea ukuaji wa viwanda na kutoa mamilioni ya ajira.
Kufikia Septemba 30, Bunge la Marekani lilishindwa kupitisha sheria ya kuongeza muda wa AGOA, licha ya utawala wa Rais Donald Trump kuunga mkono mpango huo. Mkwamo wa kisiasa unaohusisha mivutano mikali ya kibajeti kati ya vyama vikuu nchini humo umetajwa kuwa chanzo cha kushindwa kufikiwa kwa makubaliano kabla ya muda wa mwisho. Hali hii inaziacha nchi za Afrika katika sintofahamu, kwani haijulikani ni lini, na kama, sheria hiyo itarejeshwa.
Kukoma kwa AGOA kunatabiriwa kuleta athari mbaya na za haraka. Ripoti kutoka shirika la habari la AP zinaonya kuwa takriban ajira milioni 1.3 zilizotengenezwa kupitia fursa za mpango huu ziko hatarini kupotea. Kituo cha Biashara cha Kimataifa (ITC) mjini Geneva kimeonya kuwa nchi kama Kenya, Tanzania, Lesotho, na Eswatini zitashuhudia anguko kubwa katika mauzo yao ya nje, hasa kwenye sekta ya nguo na mavazi.
Kwa upande wa Afrika Kusini, taifa lenye uchumi mkubwa zaidi barani, athari zinatarajiwa kuwa kubwa zaidi, huku ITC ikikadiria kushuka kwa mauzo yake ya nje kwa asilimia 17, hasa katika sekta za madini, magari na kemikali. Tangu kuanzishwa kwake mwaka 2000, AGOA imekuwa kama injini ya maendeleo ya viwanda na soko la uhakika kwa bidhaa za Afrika, kuanzia nguo, magari hadi madini.
Kilio cha viongozi wa Afrika cha kutaka mpango huu uendelezwe hakikusikilizwa. Rais wa Afrika Kusini, Cyril Ramaphosa, na viongozi wengine walikuwa wameisihi Marekani kuongeza muda wa AGOA. Hivi karibuni, Rais wa Kenya, William Ruto, alitangaza nia yake ya kumwomba Rais Trump kuzingatia kuongeza muda wa AGOA kwa angalau miaka mitano, lakini jitihada zote zimegonga mwamba.
Kwa upande wa Marekani, AGOA haikuwa tu mpango wa kibiashara, bali pia chombo muhimu cha kidiplomasia na "nguvu laini" (soft power) ya kukabiliana na ushawishi unaokua wa China barani Afrika. Shirika la Umoja wa Mataifa la Biashara na Maendeleo (UNCTAD) lilibainisha kuwa ingawa mauzo ya Afrika chini ya AGOA yalikuwa sehemu ndogo tu ya jumla ya bidhaa zinazoingia Marekani, yalikuwa na umuhimu mkubwa sana kwa uchumi wa nchi husika za Kiafrika.