Takriban vijana balehe 58 kati ya kila 100 nchini Tanzania wanakabiliwa na tatizo la udumavu na upungufu wa damu. Hali hii inasababishwa na ulaji wa vyakula ambavyo havina virutubisho vya kutosha, na hivyo kuhatarisha afya zao na ukuaji wao wa kimwili na kiakili. Kutokana na hali hii, serikali imeanza kuchukua hatua madhubuti kwa lengo la kukabiliana na changamoto hii kubwa ya lishe duni.
Akizungumza jijini Arusha katika kongamano lililowashirikisha vijana kujadili masuala ya urutubishaji wa vyakula, Ofisa Lishe Mwandamizi kutoka Wizara ya Afya, Bwana Peter Kaja, alieleza kuwa vijana ndio kundi lililoathirika zaidi na tatizo la lishe duni, na kwa sababu hiyo, wanastahili kupewa kipaumbele katika juhudi za kuboresha lishe nchini.
"Serikali imeweka miongozo, sera, na sheria mbalimbali kwa ajili ya kupambana na tatizo hili la lishe duni. Tumefanya maboresho makubwa kwenye sera zetu, na sasa tunahakikisha kuwa vyakula vinne muhimu ambavyo ni mafuta ya kula, unga wa mahindi, unga wa ngano, na chumvi, vinaongezewa virutubisho vya lazima," alisema Bwana Kaja. Aliongeza kuwa hatua hii inalenga kuhakikisha kuwa wananchi wote, hasa vijana, wanapata virutubisho muhimu kwa afya zao kupitia vyakula wanavyotumia kila siku.
Bwana Kaja alifafanua kuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, alitoa agizo la kufanyika mapitio ya sheria zilizokuwepo awali. Sheria hizo za zamani ziliwalenga zaidi wazalishaji wakubwa wa vyakula na kuwaacha wazalishaji wadogo ambao ndio wengi nchini. Baada ya marekebisho hayo, sasa kila mzalishaji wa vyakula hivyo vinne anatakiwa kuongeza virutubisho muhimu kama vile folic acid, vitamini B12, madini ya chuma (iron), na zinki (zinc). Virutubisho hivi vina jukumu muhimu katika ukuaji wa mwili, akili, na kinga ya mwili.
Akizungumzia kuhusu chumvi, Bwana Kaja alisisitiza kuwa ni lazima iongezwe madini joto (iodine). Madini haya ni muhimu sana katika kuzuia matatizo mbalimbali ya kiafya, ikiwa ni pamoja na mimba kuharibika na matatizo ya ukuaji wa akili kwa watoto yanayotokana na upungufu wa madini joto.
Kwa upande wake, Mkurugenzi Mwandamizi wa Kampuni ya Sanku, Bwana Gwao Omari Gwao, alieleza kuwa kampuni yake inafanya kazi kwa karibu sana na serikali ili kuhakikisha kuwa Watanzania wanapata vyakula vyenye virutubisho vya kutosha. "Tunashirikiana na wazalishaji wa vyakula wapatao 1,200 katika mikoa 26 ya Tanzania Bara. Pia, tunaendesha miradi kama hii katika nchi za Kenya na Ethiopia," alisema Bwana Gwao, akionyesha kuwa juhudi zao zinaenea zaidi ya Tanzania.
Bwana Gwao alibainisha kuwa kampuni yao imebuni teknolojia rahisi na nafuu, ikiwa ni pamoja na kifaa maalum kinachoitwa Sanku. Kifaa hiki kinawezesha wazalishaji wadogo wa unga wa mahindi kuongeza virutubisho muhimu kwa urahisi bila gharama kubwa. Aidha, wameanzisha kiwanda cha kuchakata virutubisho hapa nchini Tanzania ili kuhakikisha upatikanaji endelevu wa viinilishe bora kwa ajili ya urutubishaji wa vyakula.
Serikali inaendelea kusisitiza umuhimu wa lishe bora kwa vijana na jamii kwa ujumla kama njia muhimu ya kupunguza viwango vya udumavu, upungufu wa damu, na matatizo mengine ya kiafya yanayohusiana na lishe duni. Wananchi wanahimizwa kuzingatia ulaji wa vyakula vyenye mchanganyiko wa virutubisho kutoka makundi yote makuu ya chakula kwa afya bora.