Ili kuhakikisha usafi na afya bora ya kinywa na meno, ni muhimu kubadilisha mswaki mara kwa mara. Daktari bingwa wa masuala ya kinywa na meno, Josephati Kunji, kutoka Hospitali ya Rufaa ya Mkoa ya Epiphany iliyopo Dar es Salaam, amesema kuwa mswaki unapaswa kubadilishwa angalau kila baada ya miezi mitatu.
Dk. Kunji aliyasema hayo wakati wa kilele cha maadhimisho ya Siku ya Kinywa na Meno Duniani, Machi 20. Aliongeza kuwa mtu anayeendelea kutumia mswaki kwa muda mrefu zaidi ya miezi mitatu anajiweka katika hatari kubwa ya kupata matatizo mbalimbali ya kinywa na meno.
"Inashauriwa kubadilisha mswaki wako kila baada ya miezi mitatu. Hii inamaanisha kuwa kwa mwaka mzima, unapaswa kuwa na miswaki minne tofauti. Kuendelea kutumia mswaki mmoja kwa mwaka mzima ni hatari kwa afya ya kinywa na meno yako, kwani unaweza kupata magonjwa mbalimbali," alifafanua Dk. Kunji.
Alisisitiza zaidi kuhusu umuhimu wa kubadilisha mswaki pale unapoanza kuonyesha dalili za uchakavu. "Watu wanapaswa kuzoea kubadilisha miswaki yao mara kwa mara. Ikiwa unatumia mswaki ambao tayari umeshakuwa mgumu na nyuzi zake zimeanza kutoka nje, unakuwa unaumiza fizi zako na kusababisha tabaka la juu linalolinda meno kusuguliwa vibaya. Hali hii inaweza kuacha meno wazi na hatimaye kusababisha meno kutoboka na mtu kupata maumivu makali," alionya Dk. Kunji.
Aidha, Dk. Kunji alizungumzia madhara yanayotokana na matumizi ya njia zisizo sahihi za kusafisha meno kama vile kutumia majivu, mkaa, karafuu, sabuni, chumvi, na njia nyinginezo ambazo hazijathibitishwa na wataalamu. Alikazia kuwa njia sahihi na salama ya kutunza meno na kinywa ni kutumia dawa ya meno ambayo ina madini ya floridi.
"Watu wengi hawajui umuhimu wa kutumia dawa ya meno yenye floridi. Wengine wanapendelea kutumia mkaa, majivu, na hata karafuu kwa ajili ya kusafisha meno. Hizi zote si njia sahihi za kuweka meno safi na kujikinga na bakteria wanaosababisha meno kuoza," alieleza.
Alifafanua kuwa njia bora ya kusafisha meno ni kutumia mswaki wenye brashi laini pamoja na dawa ya meno yenye floridi. Wakati wa kupiga mswaki, inashauriwa kutumia angalau dakika mbili. Baada ya kumaliza, mtu anatakiwa kutema povu la dawa ya meno na kuepuka kusukutua kwa maji mara moja.
"Unapopiga mswaki kisha ukaweka maji mdomoni, ukasukutua na kutema, unakuwa umeondoa ile dawa muhimu ya floridi ambayo inasaidia kuzuia meno kuoza," alibainisha Dk. Kunji.
Dk. Kunji aliongeza kuwa mswaki unaofaa ni ule wenye brashi laini. Matumizi ya miswaki migumu, kama vile ile inayotengenezwa na miti mingine, inaweza kuwa hatari kwa fizi na meno. "Tumeona watu wengi wakifika hospitalini na matatizo kama fizi kuwa na vidonda na meno yaliyokwaruzwa sana. Tabaka la juu linalolinda jino linakuwa wazi na kusababisha maumivu makali. Hivyo, si njia sahihi ya kusafisha meno. Pia, matumizi ya majivu na mkaa hayana kiwango cha floridi kinachohitajika. Na wengine hutumia sabuni na chumvi, ambazo zinaweza kuwa na madhara makubwa," alisisitiza.
Akizungumzia kuhusu dawa za asili za meno, Dk. Kunji alisema kuwa mara nyingi zina karafuu ambazo husaidia kupunguza maumivu kwa muda lakini hazitibu tatizo la msingi. Maumivu yanaweza kupungua, lakini jino litaendelea kuoza hadi kwenye neva na kutengeneza jipu linalotoa usaha, hali ambayo inaweza kuwa hatari sana na hata kusababisha kifo kama haitatibiwa vizuri.
"Wapo wengine wanaotumia hadi mafuta ya betri ya gari au ya transfoma kwa kuweka kwenye meno yanayouma. Hizi ni njia hatari sana za kujaribu kutibu meno. Unaweza kujisikia nafuu kwa muda, lakini hujatibu chanzo cha tatizo," alionya Dk. Kunji.
Alimalizia kwa kusema kuwa tiba sahihi ya meno kwa sasa inahusu matibabu kulingana na tatizo lililopo, kama vile kuziba meno yaliyotoboka au kufanya matibabu ya mizizi. Kung'oa jino ni hatua ya mwisho kabisa pale ambapo hakuna njia nyingine ya kuokoa jino husika.