Je, umewahi kufikiria kuwa kukosa hata jino moja kunaweza kuathiri jinsi unavyozungumza? Chama Cha Wataalamu wa Afya ya Kinywa na Meno Tanzania (TDA) kimeeleza bayana kuwa mtu anayepoteza meno, hasa meno ya mbele, anapaswa kuzingatia kuweka meno bandia ili kuboresha ufasaha wa matamshi yake na pia kulinda afya yake ya kinywa kwa ujumla.
Rais wa TDA, Daktari Gema Belege, alifafanua kuwa meno yana jukumu muhimu sana katika kutamka maneno kwa usahihi. Alisisitiza kuwa meno ya mbele ndio hasa yanayohusika katika uundaji wa sauti nyingi tunazotumia wakati wa kuzungumza.
"Inapotokea mtu amepoteza jino, ni muhimu sana kufikiria kuhusu kuweka jino bandia haraka iwezekanavyo. Ukikosa meno ya mbele, kuna baadhi ya maneno ambayo itakuwa vigumu kuyatamka kwa usahihi," alionya Daktari Gema. Alitoa mfano kuwa baadhi ya sauti kama vile 'f' na 'v' zinahitaji meno ya juu kugusana na midomo ya chini ili ziweze kutamkwa vizuri. Hivyo, kukosekana kwa meno hayo kunaweza kusababisha matamshi yasiyoeleweka.
Zaidi ya athari kwenye matamshi, Daktari Gema aliongeza kuwa kupoteza meno kunaweza kuleta matatizo mengine ya kiafya kwenye kinywa. Meno yaliyosalia yanaweza kuanza kuhama na kusababisha nafasi zisizo za kawaida ambazo zinaweza kukusanya chakula na bakteria kwa urahisi, hivyo kuongeza hatari ya kupata magonjwa ya fizi na meno mengine kuharibika. Aidha, kupoteza meno kunaweza kuathiri uwezo wa mtu kutafuna chakula vizuri, jambo ambalo linaweza kuathiri mmeng'enyo wa chakula na hatimaye afya ya mwili kwa ujumla.
Daktari Gema aliyasema haya wakati akizungumza na waandishi wa habari kuelezea kuhusu maadhimisho ya Siku ya Afya ya Kinywa na Meno Duniani, ambayo huadhimishwa kila mwaka ifikapo Machi 20. Kwa mwaka huu, maadhimisho hayo yanafanyika kitaifa katika mkoa wa Mtwara, ambapo wananchi wamepata fursa ya kupata huduma za afya ya kinywa na meno.
Katika kuonyesha umuhimu wa afya ya kinywa na meno, zaidi ya wananchi 100 katika mkoa wa Mtwara walinufaika na huduma ya kuwekewa meno bandia bure. Huduma hii ilitolewa na madaktari bingwa wa meno kutoka TDA, kwa lengo la kurejesha afya ya kinywa kwa wale waliopoteza meno yao na hivyo kuwasaidia kuboresha ubora wa maisha yao. Hatua hii ni muhimu sana kwani inaenda sambamba na kauli mbiu ya maadhimisho ya mwaka huu inayohimiza watu kuthamini afya zao za kinywa.
Wataalamu wa afya ya kinywa na meno wanaendelea kuhimiza wananchi wote nchini Tanzania kuweka mkazo katika usafi wa meno kwa kupiga mswaki mara mbili kwa siku kwa kutumia dawa yenye floridi, na pia kufanya ziara za mara kwa mara kwa daktari wa meno kwa ajili ya uchunguzi na matibabu mapema ili kuepuka matatizo yanayoweza kusababisha upotevu wa meno. Afya bora ya kinywa ni sehemu muhimu ya afya bora ya mwili kwa ujumla, na ni wajibu wa kila mtu kuipa kipaumbele.