Katika kipindi cha miaka minne ya uongozi wa Serikali ya Awamu ya Sita, Mamlaka ya Kudhibiti na Kupambana na Dawa za Kulevya (DCEA) imepiga hatua kubwa mno katika kukomesha biashara haramu ya dawa za kulevya nchini Tanzania. Mafanikio haya si habari ndogo, bali ni kielelezo cha dhamira thabiti ya serikali katika kulinda jamii dhidi ya janga hili linaloharibu maisha na ustawi wa taifa.
Akifafanua kuhusu mafanikio haya, Kamishna Jenerali wa DCEA, Aretas Lyimo, alieleza kwa fahari jinsi juhudi zao zimezaa matunda yanayoonekana. Alisema kuwa kasi ya mapambano imeongezeka maradufu kutokana na nguvu na msukumo unaotolewa na Rais Samia Suluhu Hassan, ambaye ameonyesha waziwazi kutambua madhara makubwa yanayosababishwa na dawa za kulevya kwa wananchi na taifa kwa ujumla.
Moja ya mafanikio makubwa ambayo yameacha alama katika historia ya mapambano haya ni kukamatwa kwa shehena kubwa ya dawa za kulevya yenye uzito wa tani 3.5 katika eneo la Kigamboni, jijini Dar es Salaam. Hili ni tukio lisilokuwa na kifani, likionyesha ufanisi mkubwa wa operesheni za DCEA na uwezo wao wa kugundua na kukamata hata mizigo mikubwa kiasi hicho.
"Kasi yetu ya kupambana na dawa za kulevya imeimarika sana. Tunashukuru sana uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan kwa kutupa nguvu na rasilimali zinazohitajika," alisema Kamishna Jenerali Lyimo. Aliongeza kuwa mafanikio haya yamevutia mataifa mengine makubwa kama Marekani na Uingereza, ambayo yameanza kuonesha nia ya kuja nchini kujifunza mbinu ambazo Tanzania inazitumia katika vita hii. Hii ni sifa kubwa kwa taifa na inaonyesha kuwa Tanzania inaweza kuwa mfano wa kuigwa katika mapambano dhidi ya dawa za kulevya.
Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na Kamishna Jenerali Lyimo, katika kipindi cha miaka miwili iliyopita pekee, watu 29,187 walikamatwa kwa kuhusika na biashara ya dawa za kulevya. Miongoni mwao, walikuwepo pia raia wa kigeni, jambo linaloashiria kuwa biashara hii inavuka mipaka na kuhitaji ushirikiano wa kimataifa. Zaidi ya hayo, mali zote walizojipatia kupitia biashara hiyo haramu zitataifishwa kwa mujibu wa sheria za nchi.
Hadi sasa, serikali imefanikiwa kusajili kesi 2,001 zinazohusiana na dawa za kulevya. Jambo la kutia moyo ni kwamba asilimia 80 ya kesi hizo zimekwisha sikilizwa na wahusika kupatikana na hatia na kupewa adhabu kali. Kamishna Jenerali Lyimo alisisitiza kuwa sheria zimeimarishwa, na sasa mtu akishakamatwa kwa makosa ya dawa za kulevya, anahukumiwa hapa hapa Tanzania. Adhabu yake ni kifungo cha miaka 30 au hata maisha jela, kulingana na ukubwa wa kosa. Hii ni onyo kali kwa wote wanaojihusisha na biashara hii haramu.
Mbali na kukamata watu na dawa, DCEA imefanikiwa pia kubaini na kuvunja mitandao saba mikubwa ya biashara ya dawa za kulevya. Kati ya mitandao hiyo, mitano ilikuwa inafanya kazi ndani ya nchi, huku miwili ikiwa na uhusiano na mtandao wa kimataifa. "Mitandao hii inahusisha watu wengi, kuanzia wale wanaoingiza dawa hizi nchini hadi wale wanaozisambaza kwa wateja," alifafanua Kamishna Jenerali. Kuvunjwa kwa mitandao hii ni pigo kubwa kwa wafanyabiashara haramu na kunaweza kudhoofisha kwa kiasi kikubwa upatikanaji wa dawa za kulevya nchini.
Mafanikio haya yamewezekana kwa kiasi kikubwa kutokana na uamuzi wa serikali kuongeza uwekezaji katika vifaa vya kisasa vya kugundua dawa za kulevya, kuongeza rasilimali fedha kwa ajili ya operesheni, na kuajiri watumishi zaidi katika mamlaka hiyo. Kamishna Jenerali Lyimo alitoa mfano wa kifaa kimoja cha kisasa cha kugundua dawa za kulevya ambacho kinagharimu takriban Shilingi milioni 200 za Kitanzania. Alieleza kuwa bila teknolojia hii ya kisasa, ingekuwa vigumu sana kufanikisha operesheni zao kwa ufanisi. Uwekezaji huu unaonyesha umuhimu ambao serikali inaupa vita dhidi ya dawa za kulevya.
Pia, DCEA imeanzisha kanda tano mpya za ufuatiliaji nchini. Hatua hii imerahisisha sana kazi ya kufanya misako dhidi ya wafanyabiashara wa dawa haramu kama vile heroini, kokeni, bangi, na mirungi. Kuwa na kanda nyingi za ufuatiliaji kunasaidia kuwafikia walengwa kwa urahisi zaidi na kuongeza ufanisi wa operesheni.
Katika jitihada za kusaidia waathirika wa dawa za kulevya, DCEA pia imefanya kazi ya kuongeza idadi ya vituo vya tiba kutoka 11 hadi 16. Vilevile, kuna vituo vingine vitano ambavyo viko katika hatua mbalimbali za ujenzi. Hadi sasa, jumla ya waraibu 18,170 wanapata huduma za matibabu na ushauri nasaha katika vituo hivyo. Hii inaonyesha kuwa serikali haijaishia tu katika kuwakamata na kuwahukumu wahusika, bali pia inajali afya na ustawi wa wale walioathirika na uraibu wa dawa za kulevya na inawasaidia kurejea katika maisha ya kawaida.
Kwa ujumla, mafanikio haya makubwa yaliyoafikiwa na DCEA katika kipindi cha miaka minne iliyopita yanaonyesha wazi dhamira ya dhati ya serikali ya Tanzania katika kupambana na biashara haramu ya dawa za kulevya na kuwasaidia waathirika wa uraibu kupata nafasi ya kupona na kurejea katika maisha yenye tija kwao na kwa taifa. Ushirikiano kati ya serikali, vyombo vya dola, na wananchi ni muhimu sana katika kuhakikisha kuwa vita hii inashinda na Tanzania inakuwa salama dhidi ya janga la dawa za kulevya.