Naibu Waziri kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu, anayeshughulikia masuala ya Kazi, Vijana, Ajira na Watu Wenye Ulemavu, Patrobas Katambi, ametoa onyo kali kwa wale wote wanaojihusisha na tabia haramu ya kuwatumikisha watoto. Akizungumza jijini Dar es Salaam wakati wa maadhimisho muhimu ya Siku ya Kimataifa ya Kupinga Utumikishwaji wa Watoto, Katambi alisisitiza kuwa licha ya mafanikio makubwa yaliyopatikana katika kupunguza tatizo hili, bado kuna safari ndefu ya kuhakikisha watoto wote nchini wanalelewa katika mazingira salama na yasiyo na unyonyaji.
Takwimu za hivi karibuni kutoka Utafiti Jumuishi wa Nguvu Kazi uliofanywa na Serikali zinaonesha kupungua kwa kiwango cha utumikishwaji watoto nchini. Mwaka 2014, asilimia 29 ya watoto waliripotiwa kutumikishwa, lakini kufikia mwaka 2021, takwimu hiyo imepungua hadi asilimia 24.9. Hata hivyo, Katambi alieleza kuwa namba hizi, ingawa zinatia moyo, bado zinaashiria uwepo wa tatizo kubwa linalohitaji hatua za haraka na madhubuti.
Kutokana na hali hii, Serikali imepanga kufanya operesheni maalum ya ukaguzi kwa muda wa wiki mbili, ikilenga kubaini na kuwachukulia hatua kali za kisheria wale wote wanaokiuka sheria za ajira ya watoto. Ukaguzi huu utafanyika kwa umakini mkubwa katika maeneo yanayofahamika kwa kuwa na uwezekano mkubwa wa ajira haramu za watoto, ikiwemo migodi, mashamba makubwa, viwanda mbalimbali, na maeneo mengine ya biashara na uzalishaji.
Serikali ya Tanzania imechukua hatua kadhaa za kimkakati kukabiliana na jambo hili, ikiwemo kuanzisha Mpango Kazi wa Taifa wa Kupinga Ukatili dhidi ya Wanawake na Watoto (MTAKUWA II), unaoanzia mwaka 2024/25 hadi 2028/29. Sambamba na hilo, kuna pia Mkakati wa Taifa wa Kutokomeza Utumikishwaji wa Watoto. Mipango hii yote inalenga kuunganisha nguvu za wadau mbalimbali, ikiwemo mashirika ya kiserikali, mashirika yasiyo ya kiserikali, na jamii kwa ujumla, ili kuhakikisha watoto wote wanapata haki zao za msingi za elimu, malezi bora, na ulinzi dhidi ya unyonyaji.
Katambi alihimiza waajiri wote nchini kuzingatia sheria na kuepuka kabisa kujihusisha na ajira ya watoto. "Ni marufuku kabisa kuwatumikisha watoto. Kaguzi zitaendelea kufanyika, na wale watakaobainika, sheria itachukua mkondo wake bila kuchelewa," alionya.
Katika kuelezea mafanikio ya Tanzania, Mratibu wa Miradi Kitaifa wa Shirika la Kazi Duniani (ILO), Glory Blasio, alipongeza juhudi za nchi katika kupambana na utumikishwaji watoto, ingawa alibainisha kuwa tatizo hili bado linawaathiri zaidi watoto wa kike. Kauli hii inaashiria umuhimu wa kuweka mikakati inayolenga mahitaji maalum ya watoto wa kike.
Naye Kamishna wa Kazi, Suzan Mkangwa, alisisitiza umuhimu wa kuelimisha jamii, hususan wazazi, kuhusu madhara ya utumikishwaji watoto. Alifafanua kuwa katika kuadhimisha siku hii muhimu, ofisi yake itafanya kaguzi na kutoa elimu kwa wazazi ili kuwajengea uelewa wa kutosha kuhusu jinsi ajira ya watoto inavyokiuka sheria na miongozo ya nchi, na hivyo kuwawezesha kujiepusha na vitendo hivyo.