Mivutano ya ardhi, ikiwemo ile ya wakulima na wafugaji, pamoja na ujenzi holela usiozingatia taratibu, ni moja ya changamoto sugu zinazorudisha nyuma maendeleo katika maeneo mengi nchini Tanzania. Hata hivyo, kwa wakazi wa vijiji nane vilivyopo Halmashauri ya Wilaya ya Kilolo mkoani Iringa, mwanga wa matumaini umewadia. Hii ni baada ya Tume ya Taifa ya Mipango ya Matumizi ya Ardhi (NLUPC) kuingia ubia wa moja kwa moja na wananchi wa maeneo hayo na kufanikiwa kupitisha mipango rasmi ya matumizi ya ardhi.
Hatua hii ya kimkakati inalenga kumaliza kabisa mizozo ya ardhi na kudhibiti ujenzi usiofuata mpangilio. Vijiji vilivyonufaika katika awamu hii ya kwanza ya utekelezaji ni pamoja na Isanga, Idete, Madege, Idegenda, Ilutila, Magome, Mbawi, na Ndengisivili. Kukamilika kwa mipango hii kunafungua ukurasa mpya wa kimaendeleo kwa wananchi hao.
Akizungumza na wakazi wa kijiji cha Ndengisivili mara baada ya zoezi la kuidhinisha mpango wa kijiji chao, Afisa Takwimu Mkuu kutoka Tume hiyo ya Taifa, Bi. Blandina Mahudi, aliweka msisitizo mzito. Aliwataka wananchi sasa kuishi kwa kufuata sheria zilizowekwa kwa pamoja, akibainisha kuwa mipango hiyo si ramani tu, bali imeambatana na utungwaji wa sheria ndogo (by-laws) zitakazotumika kusimamia utekelezaji wake.
"Tumetengeneza sheria ndogo zitakazolinda maeneo yote tuliyoyaainisha," alisema Bi. Mahudi. "Wito wangu kwenu ni kwamba tusivunje sheria hizi ili tuweze kulinda maeneo yetu. Kwa mfano, tumeainisha maeneo maalum ya vyanzo vya maji na tumeweka sheria za kulinda maeneo hayo, hususan kwenye utunzaji wa mazingira," alisisitiza. Hili ni muhimu hasa kwa mkoa wa Iringa ambao unategemewa kwa kilimo na ni chanzo cha mito mingi muhimu nchini.
Faida za mpango huu hazikuishia hapo. Afisa Mazingira kutoka Tume hiyo, Bwana Daniel Ngatunga, alieleza kuwa mchakato huu umekuwa na mafanikio makubwa katika nyanja kadhaa. Alibainisha kuwa ulitumika kama jukwaa la kutatua migogoro ya kimipaka iliyokuwepo baina ya vijiji husika. Zaidi ya hayo, Ngatunga alisisitiza kuwa hatua hii sasa inawafungulia wananchi mlango wa kupata hakimiliki za kimila. Hizi ni hati miliki halali za ardhi ambazo zitawapa wakazi usalama wa kumiliki ardhi yao kisheria na pia zitawawezesha kutumia ardhi hiyo kama dhamana ya kupata mikopo kutoka taasisi za kifedha.
Kwa upande wa viongozi wa vijiji, Mwenyekiti wa kijiji cha Ndengisivili, Bwana Emilio Chavana, aliishukuru Tume kwa kazi hiyo kubwa. Hata hivyo, alitoa ombi maalum kwa uongozi wa Halmashauri ya Wilaya ya Kilolo, akiomba waendelee kuzijengea uwezo kamati za ardhi za vijiji zilizoundwa wakati wa uandaaji wa mpango huo, ili ziweze kusimamia sheria hizo ndogo kwa ufanisi.
Shukrani zilitoka pia kwa wananchi wenyewe. Bwana Juma Seif, mkazi wa kijiji cha Mbawi, aliishukuru Serikali kwa kuwafikishia mradi huo wenye manufaa makubwa. Alisema hatua hiyo imewasaidia kutengeneza sheria zitakazolinda ardhi ya kijiji chao na kuthibitisha kuwa tayari imefanikiwa kutatua mgogoro wa ardhi uliokuwepo kati ya kijiji chao na kijiji jirani.