Baraza la Wawakilishi la Zanzibar linakaribia kufikia tamati ya miaka mitano ya utumishi wake, likitarajiwa kuhitimishwa rasmi Agosti 13, 2025. Kipindi hiki cha Bunge la Kumi kimeandika historia mpya kutokana na kuongozwa na mwanamke, Katibu Raya Issa Mselemu, ambaye amevunja rekodi ya miaka mingi tangu kuanzishwa kwa nafasi hiyo mwaka 1982. Kabla yake, nafasi ya Katibu ilishikiliwa na wanaume wanane, huku Mselemu akiwa mwanamke wa kwanza na pekee kufikia wadhifa huu mashuhuri.
Baraza hili lina jumla ya wajumbe 77, ambapo 29 ni wanawake na 48 ni wanaume. Ingawa idadi ya wanawake waliochaguliwa moja kwa moja majimboni ni ndogo (wanawake nane dhidi ya wanaume 42 katika majimbo 50), mchango wao umekuwa mkubwa na wenye athari. Baada ya Rais wa Zanzibar, Dk. Hussein Ali Mwinyi, kuhutubia na kuahirisha vikao vya baraza hilo wiki iliyopita, wanasiasa mbalimbali wametoa maoni yao kuhusu utendaji kazi wa baraza hilo na hasa mchango wa Katibu Mselemu.
Naibu Spika, Mgeni Hassan Juma, amesifia utendaji wa Katibu Mselemu akisema amesimamia kikamilifu masuala ya usawa wa kijinsia ndani ya baraza. Amesisitiza kuwa licha ya idadi ndogo ya wanawake, kasi na nguvu zao katika kujadili na kuchambua hoja zimekuwa za kutia moyo. Hata katika masuala ya sheria, wanawake wamekuwa mstari wa mbele kuhakikisha nafasi ya mwanamke inazingatiwa, jambo ambalo ni muhimu katika kuongeza upeo wa uongozi kwa wanawake, pamoja na masuala mengine ya kiuchumi, kijamii na kisiasa. Amethibitisha kuwa wanawake wa Bunge la Kumi walikuwa mahiri katika kuuliza maswali na kuelewa mambo mengi, jambo lililopelekea mchango wao kuwa mkubwa, hata katika kamati mbalimbali za baraza ambapo wamefanya kazi kwa weledi mkubwa.
Kwa mfano, Mwenyekiti wa Kamati ya Bajeti, ambaye pia ni Mwakilishi wa Jimbo la Dimani, Mwanaasha Khamis, ni mwanamke. Hii inamaanisha kuwa bajeti ya serikali imesimamiwa kwa kuzingatia jinsia, kuhakikisha wanawake wananufaika kikamilifu na rasilimali za taifa.
Dk. Saada Mkuya Salum, Mwenyekiti wa Jumuiya ya Wajumbe wa Baraza la Wawakilishi Wanawake (UWAWAZA) na Waziri wa Fedha na Mipango, ameeleza kuwa hapo awali sheria nyingi zilipitishwa bila kuzingatia masuala ya kijinsia. Hata hivyo, wanawake wa baraza hili wamekuwa vinara katika kuhakikisha masuala ya jinsia yanazingatiwa kikamilifu. Dk. Saada amethibitisha kuwa hata bajeti ya serikali ya mwaka 2025/2026 imezingatia masuala ya kijinsia ili kuhakikisha fedha zinazotengwa zinawanufaisha wanawake na wanaume kwa usawa.
Ameongeza kuwa UWAWAZA imejipanga kikamilifu kushirikiana na wadau wengine kuwawezesha wanawake kisiasa na kujenga uwezo wao, wakiwa vinara wa kuwaongoza wanawake wengine kuingia katika nyanja za kisiasa, kijamii na kiuchumi. Pia wanalenga kuona mfumo wa kisheria unaozingatia jinsia, kuanzia ngazi ya shehia, ili kuwajengea wanawake uwezo wa kujiimarisha kiuchumi na kisiasa.
Akizungumzia mchango wa Katibu Raya Mselemu, Dk. Saada amemtaja kama msaada mkubwa katika kuzingatia masuala ya kijinsia. Mselemu amesimamia ujenzi wa miundombinu rafiki kwa jinsia zote, ikiwemo kwa watu wenye ulemavu. Amewezesha upatikanaji wa miundombinu ambayo haikuwepo tangu baraza lilijengwa, kuhakikisha watu wenye ulemavu wanaweza kufika kirahisi kwenye vikao.
Riziki Pembe, Waziri wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, amesisitiza kuwa Katibu Mselemu amekuwa karibu sana na wanawake, akiwasaidia kuelewa masuala mbalimbali ya kisheria kutokana na taaluma yake ya sheria. Amesema msaada wake umewezesha wanawake kufahamu miswada mbalimbali na kuwa na uwezo mkubwa wa kuchangia na kujenga hoja pale zinapowasilishwa barazani. Waziri Pembe amehitimisha kwa kusema kuwa wabunge wanawake wamefanya vizuri sana katika baraza hili, jambo lililotokana na kuwajengea uwezo kupitia UWAWAZA.