Wito umetolewa kwa Watanzania kuhamia kutoka kwenye majadiliano ya kinadharia kuhusu usawa wa kijinsia na kuanza kuchukua hatua madhubuti zinazoonekana katika maisha ya kila siku. Wito huo umetolewa na Kamishna Jenerali wa Uhamiaji nchini, Dkt. Anna Makakala, alipokuwa akihutubia katika maadhimisho ya Siku ya Jinsia yaliyofanyika katika Chuo cha Elimu ya Biashara (CBE) jijini Dar es Salaam hapo jana, tarehe 10 Aprili 2025.
Dkt. Makakala alisisitiza kuwa kufikia lengo la usawa wa 50 kwa 50 kati ya wanaume na wanawake kunahitaji mikakati ya dhati na shirikishi. Alitaja umuhimu wa kuelimisha jamii nzima kuhusu haki za kijinsia na faida za fursa sawa kwa wote, ili kuondoa dhana potofu zilizojikita. Zaidi ya hapo, alihimiza kuondolewa kwa aina zote za ubaguzi unaotokana na jinsia katika nyanja muhimu kama elimu, fursa za ajira, na nafasi za uongozi.
Aidha, Kamishna Jenerali alielekeza umuhimu wa kuimarisha mifumo ya kisheria na kijamii ili kutoa ulinzi thabiti dhidi ya vitendo vya unyanyasaji wa kijinsia. Katika hatua muhimu, alisisitiza haja ya wanaume kuwa sehemu ya mabadiliko na suluhisho, wakishiriki kikamilifu katika mijadala, utungaji wa sera, na utekelezaji wa mipango inayolenga kuleta usawa. Vilevile, alitaja umuhimu wa kuwawezesha wanawake kiuchumi kwa kuboresha upatikanaji wao wa rasilimali na mitaji, pamoja na kuimarisha ukusanyaji wa takwimu sahihi za kijinsia ili kufanya maamuzi yenye tija.
"Hatua hizi zote zinawezekana tu ikiwa kila mmoja wetu atatimiza wajibu wake. Usawa wa kijinsia usibaki kwenye makaratasi na maneno matupu, bali uonekane katika matendo yetu ya kila siku. Hii ni kwa sababu usawa wa kijinsia ni msingi imara wa kufikia maendeleo endelevu kwa taifa letu," alieleza Dkt. Makakala. Aliwahimiza washiriki, hasa wanafunzi, kujiamini na kuchangamkia fursa bila kujali jinsia zao, akisisitiza kuwa mabadiliko ya kweli yanahitaji mshikamano wa jamii nzima.
Kwa upande wake, Mkuu wa Chuo cha Elimu ya Biashara (CBE), Profesa Edda Lwoga, alieleza kuwa taasisi yake imekuwa ikiadhimisha Siku ya Jinsia kila mwaka kama sehemu ya kuendeleza hamasa ya kuzingatia usawa ndani ya chuo. Alibainisha kuwa CBE imefanya jitihada kubwa kuhakikisha usawa wa kijinsia unazingatiwa katika ngazi za uongozi, ingawa bado hawajafikia lengo la 50/50. "Kila nafasi ya uongozi inapopatikana, kuanzia wakuu wa idara, tunajitahidi kuzingatia sifa na kuweka uwiano wa kijinsia. Hii imetuwezesha kuwa na idadi nzuri ya viongozi wanawake, na tunaendelea kulenga kufikia 50/50," alisema Profesa Lwoga.
Aliongeza kuwa chuo hicho, chenye kampasi nne (Dar es Salaam, Dodoma, Mwanza, na Mbeya - kumbuka: chanzo kilitaja Dar mara mbili, nimeondoa marudio), kimedahili zaidi ya wanafunzi 22,000 katika mwaka huu wa masomo. Kati yao, takriban wanafunzi 10,000 ni wanawake, ikiwa ni sawa na asilimia 46.1 ya wanafunzi wote. "Hii inaonyesha dhamira yetu ya kuhakikisha wasichana wanapata fursa za elimu ya juu katika ngazi zote, kuanzia cheti hadi shahada za uzamili na uzamivu," alifafanua. Aidha, ili kushughulikia masuala ya jinsia na kuzuia unyanyasaji, CBE imeanzisha madawati maalum ya jinsia kwa ajili ya wanafunzi na watumishi, ambayo yamekuwa yakitoa elimu na msaada muhimu.
Ujumbe mkuu kutoka kwa viongozi hawa wawili ulikuwa wazi: usawa wa kijinsia si suala la hiari bali ni hitaji muhimu kwa maendeleo ya Tanzania, linalohitaji ushiriki wa kila mtu na kila taasisi.