Miaka thelathini imepita tangu kupitishwa kwa Azimio la Beijing, hati muhimu iliyolenga kuondoa changamoto zinazowakabili wanawake duniani, hususan katika masuala ya uongozi. Leo, tunapoadhimisha Siku ya Wanawake Duniani, ni wakati muafaka wa kutathmini mafanikio yaliyopatikana na changamoto ambazo bado zipo.
Mkurugenzi Mtendaji wa Kampuni ya Magazeti ya Serikali (TSN), Asha Dachi, anasema kuwa mafanikio yaliyopatikana yanaonesha wazi kuwa wanawake wameendelea kupata nafasi kubwa katika uongozi. Hii imetokana na ongezeko la elimu na juhudi mbalimbali za uhamasishaji zinazofanywa na wadau mbalimbali.
“Tulipotoka, mwanamke alikuwa hapewi nafasi, lakini kwa uhamasishaji na elimu, watu wameanza kuelewa kuwa mwanamke ana mchango mkubwa katika jamii, kuanzia ngazi ya familia hadi uongozi wa kitaifa,” anasema Dachi.
Katika miaka ya hivi karibuni, Tanzania imeshuhudia ongezeko kubwa la wanawake wanaoshika nafasi za uongozi, hasa chini ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan. Rais Samia ameonesha imani kubwa kwa wanawake kwa kuwateua katika nafasi mbalimbali muhimu serikalini.
Wanawake Katika Mahakama na Uongozi wa Kitaifa
Serikali ya Awamu ya Sita imechukua hatua madhubuti kuhakikisha uwiano wa kijinsia unaimarika katika vyombo vya maamuzi. Takwimu kutoka Mahakama ya Tanzania zinaonesha ongezeko la wanawake katika nyadhifa za kimahakama. Kwa mfano, katika Mahakama ya Rufani, kati ya majaji 35, wanawake ni 13 (asilimia 37), na wanaume ni 22 (asilimia 63). Katika Mahakama Kuu, kati ya majaji 105, wanawake ni 38 (asilimia 36) na wanaume ni 67 (asilimia 64). Hata hivyo, katika ngazi ya Mahakimu Wakazi, usawa umefikiwa ambapo wanawake ni 559 (asilimia 50) kati ya mahakimu 1,126.
Dachi anaeleza kuwa ongezeko hili la majaji wanawake limechangia kupungua kwa malalamiko dhidi ya mahakama, kwani wanawake wameonesha uwezo na weledi mkubwa katika kazi zao.
Mchango wa Rais Samia Katika Kukuza Uongozi wa Wanawake
Tangu aingie madarakani Machi 19, 2021, Rais Samia amekuwa mstari wa mbele katika kuimarisha usawa wa kijinsia kwa kuongeza idadi ya wanawake katika vyombo vya maamuzi na taasisi za serikali.
“Katika uongozi wa nyakati hizi, wanawake ‘wameamka’, wanasoma na wanaelewa kuwa nafasi yao ni muhimu. Mwanamke akiaminiwa, anajitoa zaidi pengine hata zaidi ya jinsia nyingine,” anasema Dachi. Uchunguzi unaonesha kuwa wanawake walioteuliwa na Rais Samia wanahisi wana wajibu mkubwa wa kuonesha uwezo wao ili kuthibitisha kuwa imani aliyoonesha kwao haikuwa bure.
Kuandaa Kizazi Kipya cha Viongozi Wanawake
Dachi anasema kuwa kasi ya sasa ya kuongeza uwakilishi wa wanawake katika uongozi inaweza kupelekea uwiano wa nusu kwa nusu katika siku zijazo. Anaamini kuwa kizazi kijacho cha viongozi wanawake kinajengwa hivi sasa kupitia elimu na mifano hai ya viongozi waliopo.
Anawahimiza wasichana walioko shuleni na vyuoni kuiga mifano ya wanawake walio katika nafasi za uongozi na kujiandaa kushindana kwa misingi ya uwezo, na siyo jinsia. “Tunahitaji kudhihirisha ulimwengu kuwa mwanamke si adui wa mwanamke mwenzake, bali ni rafiki na msaidizi wake. Tunapoendelea kuhamasisha usawa wa kijinsia, tunapaswa kuungana na kusaidiana,” anasisitiza.
Kwa mtazamo wake, Rais Samia amekuwa mfano bora wa kuigwa kwa wanawake wengi, akionesha kuwa mwanamke anaweza kuongoza kwa ufanisi na kuleta maendeleo makubwa kwa taifa lake.