Mapinduzi ya Kimbinu: Utetezi wa Usawa Unahitaji Kubadilika
Kama tulivyojadili wiki iliyopita kuhusu nguzo za wanawake viongozi, leo tunamuangalia Dk. Joyce Bazira, ambaye anasisitiza umuhimu wa kuboresha mbinu za utetezi wa usawa wa kijinsia ili ziendane na hali halisi ya maisha yetu ya sasa. Ingawa ajenda ya usawa wa kijinsia inapata uzito zaidi na kukubalika katika jamii nyingi za Kitanzania, bado kuna haja ya kubadili namna ya kuwasilisha hoja ili iweze kuleta mabadiliko chanya na ya kudumu.
Kwa miaka mingi iliyopita, neno 'usawa wa kijinsia' lilichukuliwa kama suala la wanawake pekee. Mtazamo huu ulifanya wanaume wengi kujitenga au kuona kama kampeni hizo zilikuwa zikilenga kuleta ushindani au kuwanyang’anya nafasi zao. Baadhi ya wanaume walienda mbali zaidi na kuona harakati hizo kama kupingana na mila na tamaduni za jamii. Chanzo kikuu cha hali hii ni kwamba, harakati za mwanzo zilionekana kufanywa zaidi na wanawake, huku wanaume wakibaki kimya, na wakati mwingine kuonekana kama wapinzani au sehemu ya mifumo inayokandamiza.
Hali hiyo ilijenga taswira potofu kwamba ajenda hii si jitihada za kujenga jamii yenye fursa sawa na maendeleo ya pamoja, bali ni harakati ya kike inayolenga kumweka mwanamke juu ya mwanaume. Kutoeleweka huku kulisababisha dhana ya usawa wa kijinsia kupingwa, hasa ikizingatiwa kuwa malengo yake halisi ni kuhakikisha watu wote wanapata haki sawa bila kujali jinsia.
Wanaume kama Funguo za Mabadiliko ya Kweli
Kutokana na ongezeko la uelewa na kukubalika kwa usawa wa kijinsia hapa nchini, watetezi hawapaswi kuridhika na mafanikio yaliyopatikana na kuishia hapo. Kazi ya kubadilisha fikra zilizokita mizizi katika mila na tamaduni inahitaji mbinu za hali ya juu na jumuishi.
Ili kuleta mabadiliko ya kudumu na ya kweli, watetezi wa ajenda hii wanapaswa kutambua na kutumia nafasi ya wanaume kama washirika wakuu wa mabadiliko. Ni muhimu sana kuacha kufanya kampeni kwa namna inayoonekana kama vita kati ya jinsia mbili. Badala yake, mbinu lazima zibadilike na kuwaleta wanaume kwenye meza ya mazungumzo na utekelezaji.
Ushirikishwaji wa kimkakati unapaswa kuanza tangu hatua za awali za kubuni mikakati, na si kuwaita wanaume baadaye tu au kuwaomba msaada. Kuwatambua wanaume kama wadau muhimu tangu mwanzo kunajenga hisia ya umiliki (sense of ownership), na kuwawezesha kuona kampeni hizo kama zao wenyewe. Hii itasaidia kuvunja kabisa mtazamo kwamba masuala ya jinsia ni ya wanawake pekee.
Mbinu za Utekelezaji wa Ushirikiano
Ili kuvunja ukuta wa utengano, baadhi ya mbinu zinazoweza kutumika katika kuleta ushirikiano wa jinsia zote ni pamoja na:
- Midahalo na Mikutano Jumuishi: Katika mijadala, mikutano ya hadhara, na hafla zinazozungumzia usawa, wanaume washirika wanapaswa kupewa nafasi ya kuzungumza na kushawishi wenzao. Sauti ya mwanaume anayeelewa faida za usawa inaweza kuleta matokeo bora zaidi kwa wanaume wengine.
- Kujumuisha Kwenye Mitandao: Wanaume wanaweza kujumuishwa kwenye vikundi na mitandao ya utetezi wa masuala ya kijinsia, ambavyo mara nyingi hujaa wanawake pekee. Kuwa na jinsia zote kutapanua muktadha wa mazungumzo na kuleta mitazamo tofauti.
- Utambuzi na Sifa: Wanaume wanaoonesha uelewa na msaada wanapaswa kutambuliwa na kusifiwa hadharani. Hili litaongeza uhalali wa ajenda hiyo na kuwavuta wanaume wengine waliokuwa na mashaka au hawakujua umuhimu wake.
Kwa ujumla, mabadiliko ya kweli hayawezi kufikiwa kwa kushirikisha kundi moja tu la jamii. Watetezi wa usawa wa kijinsia wana nafasi ya pekee ya kuwavuta wanaume kama washirika kwa kutumia lugha ya mshikamano, mifano ya kweli, na kuonesha faida za usawa wa kijinsia kwa wote. Kwa kufanya hivi, harakati za usawa wa kijinsia hazitaonekana kama vita, bali safari ya pamoja kuelekea jamii yenye haki, usawa, na maendeleo yanayojumuisha kila Mtanzania.