Tume ya Uchaguzi ya Cameroon, ELECAM, imethibitisha kuwa mwanasiasa maarufu wa upinzani, Maurice Kamto, hataweza kushiriki katika kinyang'anyiro cha uchaguzi wa urais unaotarajiwa kufanyika Oktoba 12 mwaka huu. Uamuzi huu unampa pigo kubwa Profesa Kamto, ambaye alikuwa akionekana kama mshindani mkuu wa Rais Paul Biya, anayetumikia muda mrefu madarakani.
ELECAM imefafanua kuwa Kamto, ambaye pia ni waziri wa zamani wa serikali, alishindwa kufuata matakwa ya kisheria baada ya kukubali kuteuliwa kuwa mgombea wa chama chake cha Cameroon Renaissance Movement (MRC). Chama hicho kilisusia uchaguzi wa wabunge na manispaa uliofanyika mwaka 2020. Kwa mujibu wa Tume, kulingana na Kifungu cha 121 cha kanuni za uchaguzi wa Cameroon, hatua ya kususia uchaguzi uliopita inakifanya chama hicho kutokuwa na ustahiki wa kuteua mgombea katika uchaguzi ujao wa urais. Hii inamaanisha kuwa chama chochote kinachosusia uchaguzi wa ngazi moja, kinapoteza haki ya kushiriki katika uchaguzi mwingine wowote unaofuata chini ya sheria hiyo.
Kuenguliwa kwa Kamto, mwenye umri wa miaka 71, kunaongeza hatari ya kuzuka kwa malalamiko na machafuko ya kisiasa nchini Cameroon. Katika uchaguzi uliopita wa mwaka 2018, Kamto alishika nafasi ya pili kwa kupata asilimia 14 ya kura, ingawa Rais Biya alishinda kwa kishindo huku kukiwa na madai mengi ya udanganyifu. Kukosekana kwake katika orodha ya wagombea kunapunguza idadi ya wagombea halali hadi 12 tu, kutoka zaidi ya watarajiwa 80 waliokuwa wakitarajiwa kumrithi Biya.
Uamuzi huu unakuja wakati ambapo Paul Biya, mwenye umri wa miaka 92 na ambaye amekaa madarakani kwa takriban miaka 43, alitangaza mapema mwezi huu kuwa atawania muhula wa nane wa miaka mingine saba. Tangazo hili lilipokewa kwa hisia mbalimbali, baadhi ya wananchi wakionyesha kuchoka na utawala mrefu huku wengine wakiendelea kumuunga mkono. Katika muktadha wa Tanzania, hali kama hii ya kiongozi kukaa madarakani kwa muda mrefu ingeweza kuibua mjadala mkubwa kuhusu demokrasia na mabadiliko ya uongozi.
Hali hii ya kisiasa nchini Cameroon inazidi kuwa tata, huku wananchi wakiwa na wasiwasi juu ya uhuru na uwazi wa mchakato wa uchaguzi. Kuenguliwa kwa Kamto kunaweza kupunguza ushindani wa kweli na kuathiri hali ya kisiasa, hasa katika maeneo yanayopinga utawala wa Biya. Jicho la jumuiya ya kimataifa linatarajiwa kuwa makini juu ya maendeleo ya kisiasa nchini Cameroon kufuatia uamuzi huu muhimu.