Shamba Juu ya Jalala: Ubunifu wa Ajabu Uingereza Wageuza Taka Kuwa Chakula na Umeme

it | Sun Jul 20 2025


Shamba Juu ya Jalala: Ubunifu wa Ajabu Uingereza Wageuza Taka Kuwa Chakula na Umeme

Nchini Uingereza, mpango wa kipekee na kabambe umebuniwa ambao unalenga kugeuza maeneo ya kutupa taka (majalala) kuwa mashamba ya kisasa ya kuzalisha matunda na mboga. Wazo hili la kimapinduzi linahusisha kujenga mabanda ya kitalu (greenhouses) juu ya jalala na kutumia gesi ya kabonidayoksaidi inayozalishwa na taka hizo ili kukuza mazao kwa kasi zaidi na kwa mwaka mzima.


Kampuni inayoendesha jalala la taka katika eneo la Wiltshire, iitwayo 'Crapper & Sons', ndiyo iliyo nyuma ya mradi huu wa kusisimua. Kwa sasa, kampuni hiyo inasubiri vibali vya ujenzi ili kuanza kutekeleza mradi huo uliopewa jina la 'Supermidden'. Jina hili linatokana na neno la kale linalotumiwa na wanaakiolojia kurejelea maeneo ya kale ya kutupia taka.


Teknolojia inayotumika ni ya kuvutia na ina hatua kadhaa muhimu. Kwanza, taka zinazooza chini ya ardhi katika jalala huzalisha gesi ya methani, ambayo ni gesi chafu inayochangia mabadiliko ya tabianchi. Kampuni ya Crapper & Sons tayari inakusanya gesi hii na kuitumia kuzalisha nishati ya umeme. Katika mchakato wa kusafisha gesi hiyo kabla ya kutengeneza umeme, bidhaa ya ziada inayopatikana ni gesi safi kabisa ya kabonidayoksaidi (CO2).


Badala ya kuiachia gesi hii ya CO2 angani, mpango wa 'Supermidden' utaielekeza moja kwa moja kwenye mabanda ya kitalu yatakayojengwa juu ya eneo hilo la jalala. Wataalamu wanaeleza kuwa mimea hustawi zaidi katika mazingira yenye kiwango kingi cha kabonidayoksaidi. Hii itawezesha mazao kukua haraka, kuwa na afya bora, na kuzalisha kwa wingi zaidi ikilinganishwa na kilimo cha kawaida.


Kampuni hiyo imeeleza, "Mboga na matunda yatakayokuzwa katika mazingira haya yenye CO2 nyingi yatakua vizuri zaidi. Mimea itatumia joto, mwanga, na umeme, lakini haitagusana kabisa na udongo wa jalala." Hii ina maana kuwa kilimo kitakachotumika ni cha kisasa (hydroponics), ambacho hakihitaji ardhi. Hii pia inatoa fursa ya kulima mazao ambayo kwa kawaida hayastawi vizuri nchini Uingereza, kama vile parachichi (avocado), zao ambalo linajulikana na kupendwa sana nchini Tanzania.


Lengo kuu la mradi huu ni "kubadilisha kabisa jinsi tunavyotazama na kutumia maeneo ya kutupa taka." Crapper & Sons wanakadiria kuwa mradi huu utaweza kukidhi hadi 80% ya mahitaji ya matunda na mboga kwa wakazi wa maeneo jirani. Zaidi ya hayo, utapunguza kwa kiasi kikubwa utoaji wa hewa chafu angani na kupunguza umbali wa kusafirisha chakula (food miles), jambo ambalo ni muhimu kwa mazingira.


Wakizungumza na shirika la habari la BBC, wasimamizi wa mradi walionyesha kujiamini, wakisema, "Hatutarajii kushindwa kiteknolojia." Waliongeza kuwa changamoto kubwa zaidi sio teknolojia yenyewe, bali ni kuzoea wazo jipya na la kimapinduzi kama hili.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.