Mkoa wa Kilimanjaro, ambao kwa muda mrefu umesifika kwa kilimo cha kahawa na utalii, sasa unaandika historia mpya ya kiviwanda. Katika hatua kubwa ya kuunga mkono juhudi za dunia na taifa za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi huku ikikuza uchumi, Kampuni ya TPC imetangaza uwekezaji mkubwa wa kiasi cha Dola za Marekani milioni 52 (sawa na takribani Shilingi Bilioni 130 za Kitanzania) katika ujenzi wa kongani ya kisasa ya viwanda.
Mradi huu, ambao unatajwa kuwa ni mkombozi wa kiuchumi kwa wakazi wa Wilaya ya Moshi na taifa kwa ujumla, unatarajiwa kuzinduliwa rasmi kesho, tarehe 19 Novemba 2025. Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro, Mhe. Nurdin Babu, anatarajiwa kuongoza hafla hiyo ya uwekaji wa jiwe la msingi katika Kata ya Arusha Chini, tukio linaloashiria mwanzo wa neema mpya kwa wana-Kilimanjaro.
Uchakataji wa Masalia Kuwa Dhahabu
Kipekee, mradi huu unaleta mapinduzi ya teknolojia kwa kubadili kile kilichokuwa kinaonekana kama taka kuwa bidhaa za thamani. Kwa mujibu wa Afisa Mtendaji wa Utawala wa TPC, Bwana Jaffari Ally, kongani hiyo itatumia 'Molasesi' (masalia ya miwa) kama malighafi kuu. Hii ni hatua ya kuigwa ya "Uchumi wa Mzunguko" (Circular Economy) ambapo hakuna kinachotupwa.
Ndani ya uwekezaji huu wa Shilingi bilioni 130, kutakuwa na viwanda vingi vinavyofanya kazi kwa pamoja kuzalisha bidhaa muhimu tano:
- Nishati Safi ya Kupikia: Kiwanda kitazalisha lita 400,000 za 'Technical Alcohol'. Hii ni nishati mbadala itakayotumika kwenye majiko sanifu (majiko poa), hatua ambayo ni mwitikio wa moja kwa moja wa kampeni ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya kumtua mama kuni kichwani na kutunza misitu yetu.
- Ethanol ya Viwandani: Uzalishaji wa lita milioni 16.3 za 'Extra Neutral Alcohol' (ENA) kwa mwaka, bidhaa ambayo ina soko kubwa katika viwanda vya dawa, vinywaji na kemikali.
- Umeme wa Gridi: Habari njema kwa TANESCO na watumiaji wa umeme ni kwamba kongani hii itazalisha Megawati sita (6MW) za umeme. Umeme huu utaingizwa kwenye gridi ya taifa, hivyo kupunguza changamoto za upungufu wa nishati na kuimarisha upatikanaji wa umeme wa uhakika mkoani humo.
- Mbolea kwa Wakulima: Mradi utazalisha tani za metriki 8,000 za mbolea ya Potasium. Hii ni habari njema kwa wakulima wa ndizi na kahawa wa Kilimanjaro na Arusha ambao wataweza kupata mbolea bora kwa gharama nafuu pasipo kuagiza nje ya nchi.
- Hewa Ukaa (CO2): Uzalishaji wa lita 400,000 za hewa ukaa kwa ajili ya matumizi mbalimbali ya kiviwanda.
Fursa za Ajira na Kukuza Pato la Taifa
Akizungumza kwa hisia za matumaini, Bwana Jaffari Ally amesisitiza kuwa kukamilika kwa miradi hii ifikapo Desemba 2026 hakutaboresha tu mazingira, bali kutaweka chakula mezani kwa familia nyingi.
"Tunatarajia kutengeneza ajira mpya 1,800 kwa Watanzania. Hii ni idadi kubwa ya vijana watakaopata kipato halali. Vilevile, uwezo wetu wa kuchangia pato la taifa kupitia kodi utaongezeka maradufu, jambo litakaloiwezesha serikali kuboresha huduma za jamii," alifafanua Bwana Ally.
Mradi huu wa TPC ni kielelezo tosha cha jinsi sekta binafsi inavyoweza kushirikiana na serikali katika kutatua changamoto sugu. Kwa kutumia masalia ya miwa kuzalisha nishati na mbolea, TPC inaonyesha njia ya kisasa ya kilimo biashara ambapo faida inapatikana huku mazingira yakilindwa dhidi ya athari za mabadiliko ya tabianchi.
Wadau wa maendeleo mkoani Kilimanjaro wanasubiri kwa hamu kuona matunda ya uwekezaji huu, huku macho yote yakielekezwa Arusha Chini kushuhudia historia ikiandikwa.