Katika ugunduzi wa kipekee wa kiakiolojia, mifupa inayodhaniwa kuwa ya mpiganaji wa Kirumi, maarufu kama gladiator, imefichua alama za meno za simba, zikiwa bado zinaonekana wazi. Wataalam wanaamini kuwa hii ndiyo mara ya kwanza kupatikana kwa ushahidi wa kimwili unaothibitisha kuwepo kwa mapigano kati ya gladiators na wanyama wakali kama simba wakati wa Enzi za Warumi.
Timu ya watafiti kutoka Ireland na Uingereza, ikiongozwa na Profesa Tim Thompson wa Chuo Kikuu cha Maynooth nchini Ireland, imechapisha matokeo yao katika jarida la kimataifa la kisayansi liitwalo 'PLoS ONE'. Wamebaini kuwa mifupa hiyo ina alama za kuumwa na mnyama mkubwa anayekula nyama, wakieleza kuwa ugunduzi huu "unaonyesha ukatili wa burudani za Kirumi na jinsi mapigano haya ya kikatili ya gladiators yalivyoenea nje ya eneo la Roma ya kale."
Mifupa hii ilifukuliwa kutoka eneo la makaburi ya Driffield Terrace, karibu na Eboracum, mji wa Kirumi uliokuwepo sasa Uingereza, eneo la York. Inakadiriwa kuwa mifupa hiyo ilizikwa kati ya karne ya 2 na 3 Baada ya Kristo. Makaburi haya yanajulikana kama moja ya makaburi ya gladiators yaliyohifadhiwa vizuri zaidi duniani. Tangu mwaka 2004, zaidi ya mifupa 80 ya vijana wa kiume katika hali nzuri imegunduliwa katika eneo hilo, mara nyingi ikihusishwa na wapiganaji hawa.
Timu ya utafiti ilitumia teknolojia ya kuchanganua kwa pande tatu (3D scanning) kuchunguza alama zilizobaki kwenye mifupa hiyo. Kisha walilinganisha alama hizo na zile za wanyama mbalimbali wa kisasa kwa kutumia sampuli za wanyama zilizopo kwenye makumbusho ya taaluma ya zoolojia. Matokeo yalionesha kuwa alama zilizokuwa kwenye mifupa ya eneo la nyonga zinalingana kabisa na alama za meno ya wanyama wa jamii ya paka wakubwa kama simba. Gladiator huyu aliyefariki anadhaniwa kuwa alikuwa na umri kati ya miaka 26 na 35 wakati wa kifo chake, na inawezekana majeraha ya kuumwa ndiyo yaliyosababisha kifo chake kwani hayakupona.
Watafiti wameeleza kuwa "picha za gladiators wakiumwa na simba zinaonekana mara kwa mara katika sanaa ya Kirumi kama vile michoro ya sakafu (mosaics), vyombo vya udongo, na sanamu, lakini hadi sasa hakukuwa na ushahidi wa moja kwa moja kutoka kwa mifupa." Wamesisitiza kuwa ugunduzi huu "unaongeza rasilimali mpya kwa ufahamu wetu wa kipindi cha Kirumi nchini Uingereza na kufungua uwezekano mpya kwa ajili ya utafiti wa maisha ya eneo hilo."
Profesa Thompson pia amesema, "Kwa muda mrefu, uelewa wetu wa gladiators wa Kirumi wakipigana na wanyama wakali kama simba ulitegemea tu maandishi ya kihistoria na taswira za kisanaa." Aliongeza kuwa "ugunduzi huu ni ushahidi wa kwanza wa kimwili unaoonyesha kuwa shughuli hizo zilikuwa halisi, na umebadilisha mtazamo wetu kuhusu utamaduni wa burudani wa Kirumi." Ugunduzi huu unatoa dirisha la kipekee katika ukatili wa burudani za zama hizo na jinsi ambavyo maisha ya gladiators yalikuwa hatarishi.