Matukio mawili ya kusikitisha ya mashambulizi ya wanyama pori yameripotiwa nchini Kenya hivi karibuni, yakisababisha vifo vya watu wawili na kuibua tena mjadala kuhusu mgogoro unaoongezeka kati ya binadamu na wanyama hao. Miongoni mwa waathirika ni msichana mdogo aliyeuawa na simba karibu na mji mkuu, Nairobi, na mzee aliyejeruhiwa vibaya na tembo kabla ya kufariki.
Mamlaka ya Huduma ya Wanyamapori Kenya (KWS) ilithibitisha moja ya matukio hayo, ambapo msichana mwenye umri wa miaka 14 alipoteza maisha usiku wa kuamkia tarehe 20 Aprili. Tukio hili la kusikitisha lilitokea katika shamba lililopo kusini mwa Hifadhi ya Taifa ya Nairobi. Inaripotiwa kuwa simba jike alivuka ua na kuingia ndani ya eneo la nyumba, kisha kumshambulia msichana huyo aliyekuwa ndani. Hakukuwa na dalili yoyote kwamba msichana huyo alimchokoza simba.
Kulingana na KWS, kijana mwingine alishuhudia shambulio hilo na kutoa taarifa. Maafisa wa doria wa KWS na timu ya kukabiliana na dharura walifika haraka na kufuata alama za damu zilizoishia kwenye Mto Mbagathi. Hapo ndipo mwili wa msichana huyo ulipatikana, ukiwa na majeraha sehemu ya chini ya mgongo. Simba aliyefanya shambulio hilo hakuonekana eneo la tukio.
Kufuatia tukio hilo, KWS imeweka mitego na kupeleka timu za upekuzi katika eneo hilo ili kumsaka simba huyo. Aidha, hatua za ziada za usalama zimechukuliwa, ikiwa ni pamoja na kuimarisha ua wa umeme na kufunga mfumo wa tahadhari ya mapema unaotumia akili bandia (AI) kubaini harakati za wanyama karibu na makazi ya watu.
Kabla ya tukio hilo la simba, mnamo tarehe 18 Aprili, mwanamume mmoja mwenye umri wa miaka 54 alishambuliwa na tembo msituni alipokuwa akichunga mifugo yake. Alijeruhiwa vibaya na kukimbizwa hospitali, lakini kwa bahati mbaya alifariki baadaye kutokana na majeraha hayo.
Mamlaka nchini Kenya zinazochunguza matukio haya mawili zimefafanua kuwa yana uhusiano na shinikizo linaloongezeka kwenye mifumo ya ikolojia na uvamizi wa binadamu katika makazi ya wanyama pori. Katika kesi ya simba, kuna uwezekano kwamba upatikanaji wa mawindo umepungua au shughuli za binadamu zilizoongezeka karibu na hifadhi zimemfanya apoteze mwelekeo au kujitosa katika tabia tofauti na uwindaji wake wa kawaida.
Kwa upande wa tembo, shambulio lilitokea baada ya mwanamume huyo kuingia msituni na mifugo yake. Mamlaka zimeeleza kuwa "shughuli za binadamu zimevamia makazi ya wanyama na kutengeneza mazingira ya migogoro."
Matukio haya ya kusikitisha yanatoa picha halisi ya changamoto kubwa ya mgogoro kati ya binadamu na wanyama pori, tatizo ambalo pia linaikabili Tanzania, hasa maeneo yanayopakana na hifadhi za wanyama kama Serengeti, Ruaha na Tarangire. Kadri idadi ya watu inavyoongezeka na mahitaji ya ardhi kwa ajili ya kilimo, makazi na mifugo yanavyoongezeka, ndivyo uwezekano wa kukutana na wanyama pori unavyoongezeka, mara nyingi kwa matokeo mabaya kwa pande zote mbili. Kudhibiti migogoro hii kunahitaji juhudi za pamoja za mamlaka za uhifadhi, jamii za wenyeji na mifumo bora ya tahadhari na usimamizi wa ardhi.