Wanasayansi wamegundua ushahidi unaoweza kuashiria uwepo wa viumbe hai kwenye sayari iliyoko umbali wa miaka 124 ya mwanga kutoka kwetu, katika kundinyota la Simba. Ugunduzi huu umefanywa kwa kutumia darubini ya angani ya James Webb (JWST) na unaelezwa na watafiti kama "ushahidi wenye nguvu zaidi kuwahi kupatikana wa uhai nje ya dunia."
Kwa mujibu wa shirika la habari la Reuters na vyombo vingine vya habari vya kimataifa, timu ya watafiti kutoka Chuo Kikuu cha Cambridge nchini Uingereza imefanikiwa kugundua molekuli zinazohusishwa na shughuli za kibiolojia za viumbe hai katika angahewa ya sayari hiyo, inayojulikana kama K2-18b.
Uchunguzi uliofanywa umebaini kuwepo kwa kemikali za dimethyl sulfide (DMS) na dimethyl disulfide (DMDS) katika angahewa ya sayari hiyo. Mwaka 2023, darubini ya James Webb iligundua uwepo mkubwa wa methane na dioksidi kabonia katika angahewa ya K2-18b. Kugunduliwa kwa DMS na DMDS kunazidi kuongeza umuhimu wa sayari hii katika kutafuta uhai nje ya sayari yetu. Kemikali hizi mbili kwa kawaida hutolewa na viumbe vidogo kama vile phytoplankton katika mazingira ya bahari, na kwa muda mrefu zimekuwa zikifikiriwa kuwa alama zinazowezekana za shughuli za kibiolojia kwenye sayari nyingine.
Sayari ya K2-18b iligunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 2015 na darubini ya angani ya Kepler ya Shirika la Anga za Juu la Marekani (NASA). Inazunguka nyota ndogo nyekundu iitwayo K2-18 katika kundinyota la Simba, ikikamilisha mzunguko wake kila baada ya siku 33 za Dunia. K2-18b ni sayari kubwa kuliko Dunia lakini ndogo kuliko Neptune, ikiwa na ukubwa unaojulikana kama "super-Earth." Ina uzito takriban mara 9 ya Dunia na kipenyo chake ni mara 2.6 ya Dunia. Inaaminika kuwa imefunikwa na maji katika hali ya kimiminika na ina angahewa yenye hidrojeni nyingi, sifa zinazoifanya kuwa mgombea anayewezekana kwa ajili ya kuwa na uhai.
Wanasayansi wanaeleza kuwa matokeo haya mapya yanaweza kumaanisha kuwa K2-18b ina wingi wa viumbe vidogo. Hata hivyo, wanaonya kuwa ugunduzi huu ni wa alama za michakato ya kibiolojia na si ugunduzi wa uhai wenyewe, hivyo tahadhari inahitajika katika tafsiri.
Profesa Nikku Madhusudhan, mtafiti mkuu wa ugunduzi huu na mtaalamu wa astrofizikia katika Chuo Kikuu cha Cambridge, alisema: "Hivi sasa, hali pekee inayoelezea data yote tuliyoipata kutoka kwa James Webb ni kwamba K2-18b ni sayari ya 'hycean' iliyojaa uhai." Sayari ya hycean ni sayari iliyofunikwa na maji katika hali ya kimiminika na ina angahewa yenye hidrojeni nyingi. Aliongeza: "Lakini tunapaswa kuendelea kuchunguza matukio mengine kwa akili wazi."
Alipoulizwa kuhusu uwezekano wa kuwepo kwa viumbe vyenye seli nyingi au viumbe wenye akili kwenye sayari hiyo, Profesa Madhusudhan alijibu: "Hatuwezi kujibu swali hilo kwa hatua hii. Dhana ya msingi ni kwamba tunazungumzia viumbe vidogo rahisi." Matokeo ya utafiti huu yamechapishwa katika jarida la 'The Astrophysical Journal' (ApJ).