Onyo kali limetolewa na wanasayansi nchini China, likifichua mustakabali wa kutisha ambapo mamilioni ya watu watalazimika kulazwa hospitalini kila mwaka kutokana na mawimbi ya joto kali ifikapo mwaka 2100. Utafiti mpya uliochapishwa katika jarida mashuhuri la kimataifa la 'Nature' unabainisha kuwa hali hii itasababisha mzigo mkubwa wa kifedha, unaokadiriwa kufikia takriban Dola za Kimarekani bilioni 5.1 (sawa na takriban Shilingi za Kitanzania Trilioni 13.2) kila mwaka.
Uchunguzi huu wa kina, ulioongozwa na watafiti kutoka Hospitali ya Zhongnan ya Chuo Kikuu cha Wuhan kwa kushirikiana na Taasisi ya Sayansi ya China (CAS), unatoa taswira ya jinsi mabadiliko ya tabianchi yanavyoweza kuporomosha mifumo ya afya. Timu ya watafiti ilichanganua takwimu za wagonjwa waliolazwa katika zaidi ya hospitali 7,000 zilizoko katika miji 301 nchini China kati ya mwaka 2021 na 2023, na kulinganisha data hizo na taarifa za hali ya hewa.
Lengo kuu lilikuwa kutathmini jinsi ongezeko la joto linavyoathiri magonjwa makuu matano yanayohusishwa na hali ya hewa: magonjwa ya moyo na mishipa ya damu, mfumo wa upumuaji, mfumo wa mkojo, magonjwa ya tezi (endocrine), pamoja na matatizo ya akili. Vilevile, walichunguza athari kwa magonjwa yanayohusiana na ujauzito na uzazi.
Watafiti walitumia mifumo mitatu ya makadirio ya mabadiliko ya tabianchi (inayojulikana kama SSPs) kutabiri hali itakavyokuwa mwaka 2100. Mfumo mbaya zaidi, SSP5-8.5, unakadiria kuwa uzalishaji wa hewa ya ukaa utaendelea kwa kasi, na kusababisha ongezeko la joto la zaidi ya nyuzi joto 4°C. Chini ya mfumo huu, China itashuhudia wagonjwa wapya milioni 5.1 wakilazwa kutokana na joto kila mwaka.
Kwa upande mwingine, mfumo wenye matumaini zaidi, SSP1-2.6, ambao unahusisha juhudi za kimataifa za kupunguza hewa ya ukaa na maendeleo endelevu, bado unaonyesha kutakuwa na ongezeko la wagonjwa 560,000 kwa mwaka na gharama za matibabu zitafikia Dola milioni 550 (takriban TZS bilioni 1.4). Hata hivyo, watafiti wanasisitiza kuwa hata katika hali hii nzuri, ongezeko la idadi ya wazee na ukuaji wa miji bado vitasababisha kuongezeka kwa mzigo kwenye sekta ya afya.
Utafiti huu unaonyesha wazi kuwa makundi fulani yapo katika hatari kubwa zaidi. Wazee wenye umri wa miaka 65 na kuendelea ndio watakaoathirika zaidi, wakikabiliwa na viwango vya juu vya kulazwa na kubeba mzigo mkubwa zaidi wa kiuchumi. Hali hii inatukumbusha umuhimu wa kuwalinda wazee wetu hapa nchini Tanzania, hasa katika maeneo yenye joto kali kama Dar es Salaam, Tanga, na Pwani. Zaidi ya hayo, wanawake wajawazito nao wako hatarini, ambapo viwango vyao vya kulazwa vinaweza kuongezeka hadi mara 1.27 wakati wa joto kali.
Tatizo si gharama za matibabu pekee. Watafiti wanaonya juu ya upungufu mkubwa wa vitanda hospitalini na uwezo mdogo wa wahudumu wa afya kukabiliana na ongezeko la ghafla la wagonjwa. Walitengeneza Kielelezo cha Mzigo wa Kiuchumi wa Kulazwa Hospitalini (HBEI) kuonyesha hatari hiyo. Katika hali mbaya zaidi, miji mingi ya China itafikia kiwango ambacho gharama za ziada za matibabu kutokana na joto zitazidi 20% ya pato la wastani la mwananchi kwa mwaka—kiwango ambacho ni vigumu kwa jamii nyingi kukimudu na kinachoweza kusababisha mfumo wa afya kuporomoka kabisa.
Profesa Liao Xujie, mmoja wa waandishi wakuu wa utafiti huo, alihitimisha kwa kusema, "Mabadiliko ya tabianchi si suala la kimazingira tu; ni janga la afya ya umma linalotishia ustawi wa watu na utendaji kazi wa miji yetu. Ni lazima kila mji uandae mikakati maalum ya kukabiliana na hali mbaya za hewa kama joto kali na tufikirie upya kabisa jinsi tunavyogawa rasilimali zetu za afya."