Wakati nchi mbalimbali duniani zikikabiliana na mawimbi ya joto kali, utafiti mpya wa kisayansi umebaini ukweli wa kutisha: mabadiliko ya tabianchi yamefanya joto kali linaloikumba Ulaya kuwa hatari zaidi mara tatu, na kusababisha ongezeko kubwa la vifo. Utafiti huu wa haraka umefanywa na jopo la wanasayansi wa kimataifa kutoka ‘World Weather Attribution (WWA)’.
Uchambuzi wao unakadiria kuwa katika kipindi cha takriban wiki moja (Juni 23 hadi Julai 2), takriban watu 2,300 walifariki dunia kutokana na kiharusi cha joto (heatstroke) katika miji 12 ya Ulaya. Hata hivyo, hitimisho la kushtua zaidi ni kwamba, kama isingekuwa kwa athari za ongezeko la joto duniani lililosababishwa na shughuli za binadamu, vifo 1,500 kati ya hivyo 2,300 visingetokea. Hii ina maana kwamba mabadiliko ya tabianchi pekee ndiyo yaliyosababisha vifo vya ziada vya maelfu ya watu.
Ben Clarke, mtafiti kutoka Chuo Kikuu cha Imperial College London aliyehusika na utafiti huu, alisema, "Mabadiliko ya tabianchi yamefanya viwango vya joto kuwa vya juu zaidi kuliko ilivyotarajiwa. Hali hii ndiyo chanzo cha vifo vya ziada vinavyotokana na joto kali."
Watafiti walieleza kuwa joto kali ni "muuaji wa kimya." Hii ni kwa sababu ni vigumu kupata takwimu sahihi za vifo vyake. Mara nyingi, joto huzidisha magonjwa mengine kama vile magonjwa ya moyo. Mtu anapofariki, chanzo cha kifo huandikwa kuwa ni ugonjwa wa moyo, na hivyo kuficha ukweli kwamba joto kali ndilo lililochochea kifo hicho.
Kipekee, utafiti huu ulifanywa na matokeo yake kutolewa mara tu baada ya wimbi la joto kutokea. Watafiti walisema walifanya hivi kwa makusudi ili kuleta mjadala wa haraka kwa umma na watunga sera. Walieleza kuwa kusubiri mwaka mzima kwa ajili ya mchakato wa uchapishaji wa kitaaluma kungepunguza uzito na umuhimu wa matokeo hayo kwa umma.
Hata hivyo, watafiti walikiri kuwa utafiti una mapungufu yake. Kwa mfano, ulifanyika mwanzoni mwa majira ya joto ambapo miili ya watu wengi bado haijazoea joto, jambo ambalo linaweza kufanya athari zionekane kuwa kubwa zaidi. Pia, utafiti haukuweza kupima ufanisi wa mikakati ya kukabiliana na joto kama vile matumizi ya viyoyozi (AC) au maonyo ya serikali. Pamoja na hayo, wanasisitiza kuwa kadiri mawimbi ya joto yanavyozidi kuwa ya kawaida kote duniani, ni muhimu kufanya tafiti zaidi kubaini jinsi gani mifumo ya tahadhari inavyoweza kusaidia kupunguza hatari ya vifo.