Umoja wa Ulaya (EU) umetoa ofa ya mwisho kwa Marekani ya kufanya biashara bila ushuru pande zote kabla ya kutangaza hatua za kulipiza kisasi dhidi ya ushuru wa chuma na alumini uliowekwa na Marekani.
EU pia imeamua kupunguza wigo wa mpango wake wa kulipiza kisasi kwa ushuru wa chuma, ambao unatarajiwa kukamilishwa wiki hii, ikiashiria nia ya kufanya mazungumzo.
Rais wa Tume ya Ulaya, Ursula von der Leyen, alipokuwa akizungumza katika mkutano na waandishi wa habari kwa pamoja na Waziri Mkuu wa Norway, Jonas Gahr Støre, huko Brussels, Ubelgiji, alisema kuwa EU iko tayari kufanya mazungumzo na Marekani. Alifichua kuwa wamependekeza kwa Marekani kuondoa ushuru wote kwa bidhaa zote zinazoingia kutoka pande zote mbili ("zero-for-zero tariffs").
Kulingana na Kamishna wa EU anayesimamia Biashara na Usalama wa Kiuchumi, Maroš Šefčovič, ofa hiyo ya kuondoa ushuru inahusu bidhaa zote za viwandani, ikiwa ni pamoja na magari.
Katika mkutano tofauti na waandishi wa habari, aliongeza kuwa wamekuwa wakichunguza uwezekano huo tangu mkutano wao wa kwanza na Waziri wa Biashara wa Marekani, Howard Lutnick, mwezi Februari.
Akizungumzia ushuru wa magari, Šefčovič alikiri kuwa EU inatozwa ushuru mdogo kwa magari yanayouzwa Marekani, lakini alibainisha kuwa Marekani inatoza ushuru hadi asilimia 25 kwa magari ya kubebea mizigo (pickup trucks). Alisema kuwa ikiwa hilo ni tatizo, wanaweza kujadili uwezekano wa kupunguza ushuru wote hadi asilimia 0.
Hivi sasa, EU inatoza ushuru wa asilimia 10 kwa magari yanayoagizwa kutoka Marekani. Magari yanayotoka EU yamekuwa yakitozwa ushuru mdogo wa asilimia 2.5 yanapoingia Marekani. Hata hivyo, mnamo Aprili 3, Marekani ilianza kutekeleza ushuru mpya wa magari, na kuongeza ushuru kwa asilimia 25, na kufikia asilimia 27.5 kwa magari kutoka EU.
Mataifa 27 wanachama wa EU yalikubaliana katika mkutano wa mawaziri wa biashara uliofanyika Luxembourg siku hiyo hiyo kwamba mazungumzo na Marekani yanapaswa kuwa kipaumbele.
Tume ya Ulaya pia ilisema kuwa inapanga kupunguza hatua zake za kulipiza kisasi kwa ushuru wa chuma na alumini wa Marekani kuliko ilivyopangwa awali.
Šefčovič alisisitiza kuwa baada ya kushauriana kwa karibu na nchi wanachama, hatua hizo hazitafikia thamani ya Euro bilioni 26 kama ilivyokuwa imetangazwa awali.
Kulingana na hati iliyopatikana na shirika la habari la Reuters, Tume imependekeza kwa nchi wanachama kuweka ushuru wa ziada kwa bidhaa fulani za Marekani kwa awamu mbili: Mei 16 na Desemba 1 mwaka huu. Hii inaashiria mabadiliko kutoka kwa msimamo wao wa awali wa kutaka kulipiza kisasi mara moja mwezi huu.
Inaripotiwa pia kuwa bidhaa za pombe kali za Marekani, kama vile bourbon whiskey, ambazo zilikuwa zikitajwa mara kwa mara kama zinazolengwa, zimeondolewa kwenye orodha. Rais Trump alikuwa ameonyesha hisia kali kuhusu uwezekano wa EU kuweka ushuru kwa bourbon, akitishia kuweka ushuru wa asilimia 200 kwa pombe kutoka EU.
Hapo awali, Tume ilikuwa imetangaza kuwa itatekeleza hatua za kulipiza kisasi kwa ushuru wa chuma mnamo Aprili 15 na Mei 15. Bidhaa mahususi na viwango vya mwisho vya ushuru vitathibitishwa baada ya kura ya nchi wanachama mnamo Aprili 9. Pendekezo la mwisho litapitishwa ikiwa si zaidi ya nchi 15 wanachama zitapinga.
EU bado inazingatia hatua za kujibu ushuru wa pande zote na ushuru wa magari. Šefčovič alisema kuwa "chaguzi zote zinazingatiwa."
Hata hivyo, matarajio ya mazungumzo yenye mafanikio yanaonekana kuwa hafifu, kwani Marekani hailalamikii tu ushuru uliopo bali pia vizuizi visivyo vya ushuru.
Mara baada ya tangazo la von der Leyen, mshauri wa masuala ya biashara na viwanda wa White House, Peter Navarro, alionekana kwenye kituo cha televisheni cha CNBC na kusema kuwa EU inapaswa pia kujitolea kupunguza vizuizi visivyo vya ushuru inapotoa matangazo kama hayo.
Navarro alitaka EU ipunguze kodi yake ya ongezeko la thamani (VAT) ya asilimia 19 na kuheshimu maamuzi ya Shirika la Biashara Duniani (WTO) kwa kuruhusu Marekani kuuza nyama ya nguruwe, mahindi, na nyama ya ng'ombe Ulaya. Hii inamaanisha kuwa Marekani inataka EU iondoe VAT yake na pia vizuizi mbalimbali vya uagizaji katika sekta ya kilimo na chakula.
Akijibu, Šefčovič alionyesha msimamo mkali. Alisema kuwa VAT ni chanzo muhimu cha mapato kwa nchi wanachama wa EU na kwamba hawatabadilisha mfumo wao wa VAT.
Kuhusu vizuizi vingine visivyo vya ushuru, alisema kuwa wako tayari kujadili, akiongeza kuwa "hatimaye, ni muhimu kupata suluhisho ambalo pande zote zinaweza kukubaliana nalo."
Wakati huo huo, Rais wa Marekani Donald Trump, alipokutana na Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu katika Ofisi ya Oval, aliulizwa na waandishi wa habari ikiwa ofa ya EU ya kuondoa ushuru kwa bidhaa za viwandani za Marekani inatosha. Alijibu kwa ufupi, "Hapana, haitoshi."
Alisema kuwa nchi nyingi zinataka kuondoa ushuru mara moja, lakini aliongeza kuwa ushuru ni sehemu kubwa tu ya tatizo, na kuna sehemu nyingine kubwa zaidi, ambayo ni vizuizi vya biashara visivyo vya ushuru.