Rais wa Marekani, Donald Trump, ametangaza kuwa kampuni ya teknolojia ya Apple imeahidi kuwekeza mabilioni ya dola nchini Marekani, hatua inayohusishwa na juhudi za kampuni hiyo kupata msamaha wa ushuru wa forodha kwa bidhaa zake.
Tangazo hili linakuja siku moja baada ya Trump kukutana na Mkurugenzi Mtendaji wa Apple, Tim Cook, katika Ikulu ya White House. Inadaiwa kuwa, katika mkutano huo, Apple iliahidi kufanya uwekezaji mkubwa kama sehemu ya makubaliano yanayolenga kupunguza athari za ushuru wa forodha kwa bidhaa zake.
Akizungumza kwenye mkutano wa magavana wa majimbo mnamo Februari 21, Trump alisema kuwa mpango wake wa kuongeza ushuru kwa bidhaa za nje umeleta matokeo mazuri kwa uchumi wa Marekani. "Tim Cook alinitembelea jana ofisini na akaahidi kuwekeza maelfu ya mabilioni ya dola nchini Marekani," alisema Trump.
Rais huyo pia alidai kuwa Apple imekubali kufunga viwanda viwili vilivyopo nchini Meksiko na kuhamishia uzalishaji huo Marekani. "Cook alisema kwamba wanasitisha shughuli katika viwanda viwili Meksiko na badala yake watazalisha bidhaa hapa Marekani," aliongeza Trump.
Apple na Changamoto za Ushuru wa Forodha
Kwa muda mrefu, Apple imetegemea viwanda vya uzalishaji vilivyopo China, Meksiko, na mataifa ya Kusini-mashariki mwa Asia. Hata hivyo, sera za ushuru wa forodha zilizoanzishwa na Trump zimekuwa mzigo mkubwa kwa kampuni hiyo.
Mara baada ya kushika madaraka, Trump aliongeza ushuru wa asilimia 10 kwa bidhaa kutoka China na kutishia kuweka ushuru wa asilimia 25 kwa bidhaa kutoka Meksiko. Ikiwa Apple haitapata msamaha wa ushuru, kampuni hiyo inaweza kulazimika kuongeza bei za bidhaa zake, jambo linaloweza kupunguza faida yake au kudhoofisha mauzo yake sokoni.
Wakati wa utawala wake wa kwanza, Trump alitoa msamaha wa ushuru kwa Apple, lakini katika muhula wake wa pili, msimamo wake umekuwa mgumu zaidi kwa kupunguza idadi ya bidhaa zinazoweza kupata msamaha huo.
Je, Uhamishaji wa Uzalishaji Marekani Unawezekana?
Licha ya tangazo la Trump, wachambuzi wa sekta ya teknolojia wanaamini kuwa kuhamishia viwanda vya Apple Marekani sio jambo rahisi. Hii ni kwa sababu ya changamoto mbalimbali, ikiwa ni pamoja na:
- Gharama kubwa za kazi: Mishahara ya wafanyakazi wa uzalishaji nchini Marekani ni ya juu zaidi ikilinganishwa na China, Meksiko, na Kusini-mashariki mwa Asia, jambo linaloweza kuongeza gharama za uzalishaji kwa Apple.
- Uwekezaji mkubwa unaohitajika: Kampuni kama Foxconn, ambayo ni mshirika mkuu wa Apple, tayari ina viwanda vikubwa nchini Meksiko. Kufunga viwanda hivyo na kujenga vipya Marekani kutaleta gharama kubwa na kuchelewesha uzalishaji.
- Uchumi wa kiwango kikubwa: Apple inategemea mtandao wa wauzaji wa vipuri na malighafi wa China, ambao hauwezi kuhamishwa kwa haraka kwenda Marekani.
Kwa mujibu wa Bloomberg, bado haijafahamika ni viwanda vipi Trump alikuwa akizungumzia katika tamko lake. Wakati huo huo, Apple haijatoa tamko rasmi kuhusu mpango huo wa uwekezaji.
Ikiwa Apple itatekeleza mpango huu, itakuwa hatua kubwa kwa uchumi wa Marekani, lakini bado kuna changamoto nyingi zinazoweza kuathiri ufanikishaji wake. Huku ushindani wa kimataifa ukizidi kuongezeka, bado haijulikani iwapo Apple itaweza kutimiza ahadi hii bila kuathiri gharama za uzalishaji na bei za bidhaa zake sokoni.