Utawala wa Rais wa Marekani, Donald Trump, umetangaza hatua ya kufuta kazi zaidi ya wafanyakazi 1,300 wa Wizara ya Elimu, ikiwa ni sehemu ya mkakati wa kupunguza ukubwa wa serikali ya shirikisho.
Kwa mujibu wa taarifa rasmi iliyotolewa Machi 11 (kwa saa za Marekani), Wizara ya Elimu ilitangaza kuwa takriban nusu ya wafanyakazi wake wataathirika na mpango huo wa kupunguza ajira. Vyombo vya habari vya Marekani, kama The New York Times, vimeripoti kuwa jumla ya wafanyakazi 1,315 wamefutwa kazi, huku idadi ya wafanyakazi wa wizara hiyo ikishuka kutoka 4,133 wakati Trump alipoingia madarakani hadi takriban 2,183 sasa. Kabla ya hatua hii, wafanyakazi 572 walikubali kuacha kazi kwa hiari, huku mikataba ya wafanyakazi wapya 63 ikiwa imeisha mwezi uliopita.
Idara za Haki za Kiraia Zazidi Kuathirika
Miongoni mwa maeneo yaliyoathirika zaidi ni Idara ya Haki za Kiraia (Civil Rights Office) pamoja na ofisi za wizara hiyo katika majimbo mbalimbali. Maeneo kama New York, San Francisco, na Boston aidha yamepunguza idadi ya wafanyakazi wao kwa kiwango kikubwa au kufungwa kabisa.
Hata hivyo, Wizara ya Elimu imesisitiza kuwa hatua hii inalenga kuboresha ufanisi wa utendaji kazi bila kuathiri huduma kama mikopo ya wanafunzi na ruzuku za elimu (Pell Grants). Waziri wa Elimu, Linda McMahon, alisema kuwa hatua hiyo ni sehemu ya juhudi za kuhakikisha rasilimali zinatumika ipasavyo kwa wanafunzi, walimu, na wazazi.
Wasiwasi wa Jamii ya Elimu
Licha ya maelezo ya serikali, wadau wa sekta ya elimu wameonyesha wasiwasi mkubwa, wakihofia kuwa hatua hii itawaathiri zaidi wanafunzi walio katika mazingira magumu. Wakosoaji wa mpango huo wanasema kuwa kuondolewa kwa idara za haki za kiraia na upunguzaji wa wafanyakazi kutapunguza usimamizi wa sera zinazolinda haki za wanafunzi wa makundi maalum.
Tangu kampeni zake za urais, Trump amekuwa akishinikiza kufutwa kwa Wizara ya Elimu, akitaka majukumu yake yarudishwe kwa serikali za majimbo na shule za mitaa. Wachambuzi wa siasa wanasema kuwa hatua hii inalenga pia kuvutia wafuasi wa Parents' Rights Movement (Vuguvugu la Haki za Wazazi), kundi ambalo liliongezeka kwa ushawishi wakati wa janga la COVID-19, likipinga hatua za kufungwa kwa shule na kuonyesha upinzani dhidi ya masomo yanayohusiana na masuala ya jinsia na mbari.
Katika mahojiano na Fox News wiki iliyopita, Waziri McMahon alidokeza kuwa Trump anatarajia kutia saini agizo la kiutendaji (executive order) la kufuta Wizara ya Elimu. Hata hivyo, hakutoa ratiba ya utekelezaji wa mpango huo. Kwa mujibu wa sheria za Marekani, kufuta wizara hiyo kutahitaji idhini ya Bunge, jambo ambalo linakabiliwa na ugumu mkubwa katika Seneti, ambako Republican wana ushindi mdogo dhidi ya Democratic.
Ili kufanikisha lengo lake, Trump anapanga kuhamisha baadhi ya majukumu ya Wizara ya Elimu kwenda idara nyingine za serikali. Kwa mfano, huduma za mikopo ya wanafunzi huenda zikahamishiwa Wizara ya Fedha, wakati Idara ya Haki za Kiraia inaweza kuunganishwa na Wizara ya Sheria. Waziri McMahon pia alipendekeza kuwa huduma za elimu kwa wanafunzi wenye ulemavu zihamishiwe Wizara ya Afya.
Wafanyakazi Watangaziwa Kupunguzwa Kazi Kupitia Barua Pepe
Kwa mujibu wa New York Times, wafanyakazi wa Wizara ya Elimu walipokea taarifa za kufutwa kazi kupitia barua pepe majira ya saa 12 jioni, baada ya muda wa kazi kumalizika. Mmoja wa wafanyakazi wa wizara hiyo alionekana nje ya jengo la ofisi akisaidia wenzake waliokuwa wakisubiri kujua hatima yao kwa kuwapa kompyuta mpakato ili waweze kuangalia barua pepe zao.
Hatua hii ni ishara kwamba Trump anaendelea kutekeleza ajenda yake ya kupunguza ukubwa wa serikali ya shirikisho, huku athari zake kwa sekta ya elimu zikiwa bado hazijajulikana kikamilifu.