Mwanga wa Matumaini au Kivuli? Marekani na Iran Wakamilisha Raundi Tatu za Mazungumzo ya Nyuklia Oman, Yakubaliana Kurudi Mei 3

international | Sun Apr 27 2025


Mwanga wa Matumaini au Kivuli? Marekani na Iran Wakamilisha Raundi Tatu za Mazungumzo ya Nyuklia Oman, Yakubaliana Kurudi Mei 3

Katika hatua inayoashiria kuendelea kwa juhudi za kidiplomasia za kutafuta njia ya kutatua mzozo unaohusu mpango wa nyuklia wa Iran, Marekani na Iran zimekamilisha raundi ya tatu ya mazungumzo yao yasiyo ya moja kwa moja nchini Oman. Licha ya kuwepo kwa tofauti za kimsingi, pande hizo mbili zimekubaliana kuendeleza majadiliano na kufanya raundi ya nne ya mkutano wao tarehe 3 Mei.


Raundi hii ya tatu ya mazungumzo ilifanyika katika mji mkuu wa Oman, Muscat, tarehe 26 Aprili. Mazungumzo hayo yalifanyika kwa njia isiyo ya moja kwa moja, ikimaanisha kwamba wawakilishi wa pande hizo hawakukaa mezani pamoja moja kwa moja, bali Oman ilitumika kama mpatanishi kubeba ujumbe kutoka upande mmoja kwenda mwingine. Mkutano huu ulikuwa wa kwanza kujumuisha ushiriki wa wataalamu wa kiufundi kutoka Marekani na Iran, tofauti na raundi mbili zilizopita zilizokuwa za ngazi ya juu zaidi.


Ujumbe wa Marekani uliongozwa na mwakilishi maalumu kutoka Wizara ya Mambo ya Nje, huku upande wa Iran ukiwakilishwa na ujumbe ulioongozwa na manaibu waziri wa mambo ya nje, pamoja na wataalamu wa masuala ya nyuklia na kiufundi. Baada ya majadiliano yaliyodumu kwa takriban saa sita, wawakilishi wa Iran walieleza kuwa, licha ya kukiri kuwepo kwa tofauti kubwa katika masuala makuu na hata katika maelezo ya kiufundi, mazungumzo haya yalikuwa "makini zaidi" ikilinganishwa na raundi zilizotangulia. Pande hizo mbili zimekubaliana kurudi kwenye meza ya mazungumzo tarehe 3 Mei, na zimekubaliana pia kufanya tathmini na uchambuzi ndani ya nchi zao kabla ya tarehe hiyo, ili kutafuta mbinu za kupunguza au kuondoa tofauti zilizopo.


Waziri wa Mambo ya Nje wa Oman, Bwana Badr Albusaidi, kupitia ukurasa wake wa kijamii (X), alithibitisha kukamilika kwa mazungumzo hayo. Alieleza kuwa masuala ya msingi, malengo ya pande zote, na hoja za kiufundi zote zilijadiliwa. Pia, alisisitiza kuwa mazungumzo hayataishia hapo na yataendelea katika raundi ijayo iliyopangwa kufanyika Mei 3.


Kama ilivyo kawaida, msimamo wa Iran unabaki kuwa haubadiliki katika kudai kuondolewa kwa vikwazo vyote vya kiuchumi ambavyo inaviita "visivyo vya haki" vilivyowekwa na Marekani. Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Bwana Esmail Baghaei, alirudia msimamo huu akiongeza kuwa Iran iko tayari kujenga imani na jamii ya kimataifa kuhusu ukweli kwamba mpango wake wa nyuklia una malengo ya amani tu, si kutengeneza silaha za atomiki. Hata hivyo, alisisitiza kuwa masuala ya uwezo wa kijeshi wa Iran na mipango ya makombora hayatakuwa sehemu ya ajenda wala hayatajadiliwa katika mazungumzo na Marekani.


Mazungumzo haya yanafanyika katika kipindi ambacho mazingira ya kisiasa ni tata, hususan kutokana na kauli za aliyekuwa Rais wa Marekani, Donald Trump, ambaye anatajwa kuwa mgombea mwenye ushawishi katika uchaguzi ujao. Hivi karibuni, Trump ametoa kauli mbalimbali kuhusu Iran, ikiwa ni pamoja na kudai kuwa Israel inaweza kufanya uamuzi wa kushambulia mitambo ya nyuklia ya Iran, ingawa yeye binafsi anapendelea kufikia makubaliano kuliko kufanya mashambulizi ya kijeshi. Pia, ameeleza utayari wake kukutana na viongozi wa ngazi ya juu kabisa nchini Iran kwa ajili ya mazungumzo ya nyuklia. Msimamo wa Iran umekuwa ni kutaka vikwazo viondolewe kwanza ndipo shughuli zao za nyuklia zipunguzwe kidogo, lakini wamesisitiza kuwa hawatasitisha kabisa kurutubisha madini ya urani wala kuachana na akiba yao iliyorutubishwa.


Licha ya umuhimu wa mazungumzo haya, tukio jingine lisilo la kawaida lilitokea nchini Iran wakati majadiliano yakiendelea Oman. Mlipuko mkubwa ulitokea katika bandari ya kusini ya Bandar Abbas, na kusababisha vifo vya watu wasiopungua watano na kuacha zaidi ya 700 wakiwa wamejeruhiwa. Ingawa haijabainika mara moja kama tukio hilo lina uhusiano wowote na mazungumzo ya nyuklia, lilifanyika wakati huo huo na kuongeza utata katika hali ya Mashariki ya Kati. Kuendelea kwa mazungumzo ya nyuklia kati ya Marekani na Iran kunaendelea kufuatiliwa kwa karibu na jumuiya ya kimataifa, huku matumaini yakiwa ni kufikia suluhu itakayohakikisha amani na usalama katika eneo hilo na duniani kwa ujumla.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.