Mazungumzo ya Nyuklia Iran-Marekani Yapiga Hatua Roma, Matumaini Yapanda Kupitia Upatanishi wa Oman

international | Sun Apr 20 2025


Mazungumzo ya Nyuklia Iran-Marekani Yapiga Hatua Roma, Matumaini Yapanda Kupitia Upatanishi wa Oman

Duruni ya pili ya mazungumzo ya ngazi ya juu kati ya Marekani na Iran kuhusu mpango wa nyuklia imehitimishwa jijini Roma, Italia, ikionesha dalili za maendeleo kufuatia mikutano ya awali. Mazungumzo haya, yaliyokuwa ya kwanza kufanyika Roma baada ya duruni ya kwanza kufanyika Muscat, Oman, takriban siku kumi zilizopita, yameripotiwa kukamilika katika hali ya kujenga matumaini, ingawa changamoto bado zipo.


Mkutano huo ulifanyika kwa faragha katika Ubalozi wa Oman mjini Roma mnamo Aprili 19 na ulidumu kwa takriban saa nne. Kama ilivyokuwa katika duruni ya kwanza ya mazungumzo, pande mbili hazikukutana ana kwa ana, badala yake walibadilishana ujumbe kupitia mpatanishi wao, Waziri wa Mambo ya Nje wa Oman, Bw. Badr Albusaidi. Marekani iliwakilishwa na Mjumbe Maalumu wa Rais Donald Trump kwa Masuala ya Mashariki ya Kati, Bw. Steve Witkoff, huku Iran ikiwakilishwa na Naibu Waziri wa Mambo ya Nje wake, Bw. Abbas Araghchi.


Kumalizika kwa mazungumzo kulifuatiwa na maoni ya kutia moyo kutoka kwa wajumbe na mpatanishi. Akizungumza na kituo cha televisheni cha taifa cha Iran, IRIB, Bw. Araghchi alitathmini kuwa, "Mazungumzo haya yamepiga hatua katika kufikia uelewa bora zaidi kuhusu kanuni na malengo." Alisema ilikuwa "mkutano mzuri, na mazungumzo yanaendelea mbele," akiongeza kuwa upande wa Marekani "haukuibua masuala mengine yoyote isipokuwa yale ya nyuklia." Shirika la habari la Tasnim nchini Iran, ambalo linahusishwa na serikali, pia liliripoti kuwa mazungumzo yalifanyika katika anga ya kujenga.


Mpatanishi, Waziri wa Mambo ya Nje wa Oman, Bw. Albusaidi, alitoa maoni yake akisema kuwa "mazungumzo ya nyuklia kati ya Marekani na Iran yanaongezeka kasi," na hata kusisitiza kuwa "sasa, hata mambo yasiyowezekana yamekuwa yanawezekana," akionesha matumaini makubwa kuhusu uwezekano wa kufikia suluhu.


Wizara ya Mambo ya Nje ya Oman, kupitia ukurasa wake wa X (zamani Twitter), ilitangaza kuwa pande zote mbili zimekubaliana "kuingia katika hatua inayofuata ya majadiliano kwa ajili ya makubaliano ya haki, endelevu, na yenye nguvu kisheria, yanayohakikisha uwezo wa Iran kuendeleza nishati ya nyuklia kwa malengo ya amani bila silaha za nyuklia na vikwazo." Hii inaweka wazi lengo kuu la diplomasia hii.


Iran pia imetangaza ratiba ya mikutano inayokuja. Bw. Araghchi alielezea kuwa "kuanzia Jumatano (Aprili 23), mazungumzo ya kiufundi ya ngazi ya wataalamu yataanza Oman, na Jumamosi inayofuata (Aprili 26), tutakusanyika tena Oman kupitia matokeo ya kazi ya wataalamu na kuona jinsi yanavyolingana na kanuni za makubaliano."


Ikumbukwe kwamba duruni ya kwanza ya mazungumzo iliyofanyika Muscat Aprili 12 ilitathminiwa na pande zote kama "mazungumzo ya kujenga," lakini bado kulikuwa na tofauti za kimsingi katika masuala muhimu. Hasa, mjumbe wa Marekani, Bw. Witkoff, alisababisha sintofahamu kwa awali kupendekeza tu kizuizi cha kurutubisha uranium, kabla ya kubadili msimamo na kurejea katika kutaka kusimamisha kabisa program hiyo. Hii inadhihirisha ugumu wa kiufundi na kisiasa wa masuala yanayojadiliwa.


Maoni ya viongozi wengine wa Iran yanaakisi msimamo wa nchi hiyo. Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Bw. Esmail Baghaei, alieleza kupitia X kuwa "Iran imekuwa daima ikijishughulisha kwa dhati na diplomasia kama njia ya kuwajibika ya kutatua matatizo." Aliongeza kuwa "tunajua njia si rahisi, lakini tutasonga mbele kwa tahadhari, hatua kwa hatua, tukijifunza kutokana na uzoefu wa zamani." Vilevile, Mshauri wa Kisiasa wa Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Seyyed Ali Khamenei, Luteni Jenerali Ali Shamkhani, alitoa maoni kupitia X kuwa "Iran inalenga makubaliano yenye usawa katika mazungumzo na Marekani, sio kujisalimisha."


Mazungumzo haya yanaendelea huku kukiwa na historia ndefu na mvutano kati ya Marekani na Iran, hasa chini ya utawala wa Rais Trump. Hivi sasa, (katika muktadha wa Aprili 2025), Rais Trump anatishia kuishambulia Iran ikiwa haitakubali makubaliano ya nyuklia. Katika kipindi chake cha kwanza madarakani, mwaka 2018, alijitoa unilaterally kutoka makubaliano ya nyuklia ya 2015 (JCPOA) na kurejesha vikwazo dhidi ya Iran. Utawala wake wa awamu ya pili, ulioanza Januari 2025, umeanza tena sera ya 'shinikizo la juu zaidi' dhidi ya Iran, ukidai mazungumzo yenye lengo la kuzuia uzalishaji wa silaha za nyuklia.


Hata hivyo, Iran imekuwa ikikanusha madai ya kujaribu kutengeneza silaha za nyuklia, ikisisitiza kuwa program yake ya nyuklia ni kwa malengo ya amani tu. Licha ya tofauti hizi kubwa na historia ya kutoaminiana, kuendelea kwa mazungumzo ya ngazi ya juu na kupangwa kwa mijadala ya kiufundi, kwa msaada wa upatanishi wa Oman, kunaashiria juhudi za kidiplomasia zinaendelea katika kutafuta suluhu ya kudumu ya suala hili tete la kimataifa.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.