Serikali ya Marekani chini ya Rais Donald Trump imeanza kubadilisha rasmi msimamo wake kuhusu vita vya Ukraine, ikiepuka kutumia neno "uvamizi" (aggression) kwa hatua ya kijeshi ya Urusi na badala yake kutumia neno "mgogoro" (conflict).
Kwa mujibu wa ripoti ya Reuters mnamo Februari 21, Marekani iliwasilisha azimio lake binafsi kwa Umoja wa Mataifa (UN) kuhusiana na vita hivyo, tofauti na azimio lililowasilishwa na Umoja wa Ulaya (EU).
Katika rasimu ya azimio hilo, Marekani imeelezea hali inayoendelea Ukraine kama "mgogoro kati ya Urusi na Ukraine," badala ya kuutaja moja kwa moja kama uvamizi wa Urusi. Aidha, azimio hilo halikutaja suala la "uhifadhi wa mipaka ya Ukraine" (territorial integrity), ambalo ni kipengele muhimu cha sheria za kimataifa zinazopinga uvamizi wa eneo la taifa jingine.
Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, alisema kuwa azimio hilo lina nia ya kutafuta njia ya kidiplomasia kuelekea amani. "Tumewasilisha azimio fupi lakini lenye umuhimu wa kihistoria, ambalo tunawahimiza wanachama wote wa UN kuunga mkono kwa ajili ya amani," alisema Rubio.
Urusi Yafurahia, Wakosoaji Wahoji Msimamo wa Marekani
Hatua hii imepokewa kwa furaha na Urusi. Mwakilishi wa Urusi katika Umoja wa Mataifa, Vasily Nebenzya, aliita mabadiliko hayo "hatua nzuri" na akaonesha matumaini kwamba mtazamo mpya wa Marekani unaweza kusaidia kutafuta makubaliano ya amani.
Hata hivyo, wachambuzi wa kimataifa wameeleza wasiwasi wao kuhusu mabadiliko haya ya msimamo wa Marekani.
Richard Gowan, mtaalamu wa Umoja wa Mataifa kutoka taasisi ya International Crisis Group (ICG), alisema kuwa kuondolewa kwa neno "uvamizi" na kutotaja mipaka ya Ukraine ni sawa na "usaliti kwa Ukraine, dharau kwa Umoja wa Ulaya, na kupuuzia sheria za kimataifa."
"Hata mataifa yanayotaka kumaliza vita hivi haraka huenda yakawa na wasiwasi kuwa Marekani inapuuza misingi muhimu ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa," alisema Gowan.
EU Yaendelea na Msisitizo wa "Uvamizi wa Urusi"
Kinyume na Marekani, Umoja wa Ulaya umeendelea kushikilia msimamo wake wa awali, ambapo katika azimio lake, bado umetumia neno "uvamizi" kuelezea hatua za Urusi.
Hata hivyo, wachambuzi wamebaini kuwa msimamo wa Umoja wa Ulaya mwaka huu umefifia kidogo ikilinganishwa na kauli zake kali za awali. Azimio la Umoja wa Mataifa lililopitishwa muda mfupi baada ya vita kuanza lilisema wazi kuwa "linashutumu kwa maneno makali kabisa uvamizi wa Shirikisho la Urusi."
Kwa sasa, badala ya kulaani moja kwa moja, Umoja wa Ulaya unasisitiza umuhimu wa Urusi kusitisha "hatua zake za kichokozi" na kuweka mkazo zaidi kwenye njia za kidiplomasia za kufanikisha amani.
Hatma ya Maamuzi ya Umoja wa Mataifa
Mnamo Februari 24, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa linatarajiwa kupiga kura kuhusu azimio lililoandaliwa na Umoja wa Ulaya. Hata hivyo, haijafahamika ikiwa azimio la Marekani pia litapigiwa kura au litaendelea kuwa nyaraka ya kujadiliwa bila uamuzi wa moja kwa moja.
Marekani pia inasemekana kupinga matumizi ya neno "uvamizi wa Urusi" kwenye taarifa ya maadhimisho ya miaka mitatu ya vita ya kundi la G7 (nchi saba zenye uchumi mkubwa duniani).
Hatua hizi zinaonyesha mabadiliko makubwa ya Marekani chini ya utawala wa Trump, huku zikiwa na athari kubwa kwa siasa za kimataifa na mustakabali wa msaada wa Magharibi kwa Ukraine.