Marekani na Ukraine wamefikia makubaliano ya kusitisha mapigano kwa muda wa siku 30 ikiwa ni sehemu ya juhudi za kupatikana kwa suluhisho la kidiplomasia katika vita vya Ukraine. Makubaliano haya yanatarajiwa kuanza kutekelezwa iwapo Urusi itakubali masharti hayo.
Kwa mujibu wa taarifa za AFP na vyombo vingine vya habari, mazungumzo haya yalifanyika Machi 11 mjini Jeddah, Saudi Arabia, ambapo maafisa wa ngazi za juu wa Marekani na Ukraine walikutana kwa saa tisa kujadili suluhisho la muda mfupi la vita hivyo vilivyoanza Februari 2022.
Marekani iliwakilishwa na Waziri wa Mambo ya Nje Marco Rubio na Mshauri wa Usalama wa Taifa Mike Waltz, huku Ukraine ikiwasilishwa na Mkuu wa Ofisi ya Rais Andriy Yermak, Waziri wa Mambo ya Nje Andriy Sybiha, na Waziri wa Ulinzi Rustem Umerov.
Katika taarifa ya pamoja, pande hizo zilisema: "Ukraine iko tayari kukubali kusitisha mapigano kwa siku 30, kwa sharti kwamba Urusi pia inakubali na kutekeleza makubaliano hayo. Hatua hii inaweza kuongezwa kulingana na makubaliano ya pande husika."
Marekani Kurudisha Msaada wa Kijeshi kwa Ukraine
Marekani pia ilitangaza kurejesha msaada wake wa kijeshi kwa Ukraine, ikiwa ni pamoja na kushiriki tena katika kubadilishana taarifa za kijasusi. "Marekani itaendelea kushirikiana na Urusi kuhakikisha kuwa kanuni za pande mbili ndizo funguo za kufanikisha amani," taarifa hiyo ilisema.
Aidha, viongozi wa Marekani na Ukraine walikubaliana kuharakisha mazungumzo ya mkataba wa usalama wa muda mrefu kwa Ukraine, pamoja na mpango wa kuendeleza rasilimali za madini nchini humo.
Katika mazungumzo hayo, pande zote mbili zilijadili masuala mengine muhimu, ikiwa ni pamoja na kubadilishana wafungwa wa kivita, kuachiliwa kwa raia waliokamatwa, na kurejeshwa kwa watoto wa Ukraine waliolazimishwa kuhamia Urusi.
Trump: "Sasa Ni Zamu ya Urusi"
Baada ya kutangazwa kwa makubaliano haya, Rais wa Marekani Donald Trump aliwaambia waandishi wa habari jijini Washington, D.C.: "Sasa tunakwenda Urusi. Tunatarajia kuwa Putin pia atakubali mpango huu wa kusitisha mapigano."
Trump aliongeza kuwa maafisa wa Marekani na Urusi wanapanga kukutana Machi 11 au 12 kwa ajili ya mazungumzo zaidi, akionyesha matumaini kuwa makubaliano ya kudumu yanaweza kufikiwa. Vyombo vya habari vya Marekani vimeripoti kuwa mjumbe maalum wa White House kwa Mashariki ya Kati, Steve Witkoff, huenda akasafiri kwenda Moscow kwa mazungumzo hayo.
Trump pia alitangaza mpango wa kuzungumza na Rais wa Urusi Vladimir Putin katika siku chache zijazo ili kujadili mustakabali wa makubaliano hayo.
Suluhu Baada ya Mvutano Mkali
Makubaliano haya yanakuja baada ya mvutano mkubwa kati ya Trump na Rais wa Ukraine Volodymyr Zelensky katika mkutano wao wa White House uliofanyika Februari 28, ambao uliripotiwa kumalizika kwa ugomvi mkali bila kufikiwa muafaka.
Hata hivyo, Zelensky hivi karibuni alimtumia Trump barua ya maelezo na maelewano, hatua inayosemekana kusaidia kurejesha mazungumzo ya kidiplomasia kati ya pande hizo mbili.
Baada ya mkutano wa Jeddah, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Marco Rubio alisema: "Tumependekeza mpango wa kusitisha mapigano. Tunatumaini Urusi itakubali."
Mshauri wa Usalama wa Taifa wa Marekani, Mike Waltz, alisema kuwa mazungumzo haya yalihusisha majadiliano ya kina kuhusu jinsi ya kumaliza vita vya Ukraine kwa njia ya kidiplomasia na kuhakikisha usalama wa muda mrefu wa Ukraine.
Zelensky pia alitoa tamko akisema kuwa "Ukraine inakaribisha mpango huu wa kusitisha mapigano na tuko tayari kutekeleza makubaliano hayo. Hata hivyo, ni muhimu kwa Marekani kuhakikisha kuwa Urusi pia inakubali."
Kwa sasa, dunia inasubiri kuona ikiwa Urusi itakubali makubaliano haya na ikiwa mpango wa kusitisha mapigano utafanikiwa kufungua njia kwa mazungumzo ya amani ya kudumu.