Hatimaye mwanga wa matumaini umeonekana katikati ya giza nene lililotanda kaskazini mwa Nigeria. Baada ya siku kadhaa za roho kuwa mkononi na maombi yasiyoisha kutoka kwa wazazi na jumuiya ya kimataifa, wanafunzi 24 wa kike waliokuwa wametekwa nyara wameachiwa huru.
Tukio hili la kuachiwa kwa mabinti hawa ni faraja kubwa, ingawa bado linaacha maswali mengi kuliko majibu katika taifa hilo lenye idadi kubwa ya watu barani Afrika. Wasichana hawa walitekwa nyara tarehe 17 mwezi huu katika shule ya sekondari ya umma iliyopo kijiji cha Maga, jimbo la Kebbi. Katika uvamizi huo wa kusikitisha uliofanywa na watu wenye silaha, mfanyakazi mmoja wa shule aliuawa na mwingine kujeruhiwa, huku wanafunzi 25 wakichukuliwa mateka (mmoja alifanikiwa kutoroka awali).
Wimbi la Utekaji na Ugaidi: "Ni Kama Mchezo wa Paka na Panya"
Wakati Rais wa Nigeria, Bola Tinubu, akiagiza vyombo vya usalama kuongeza kasi ya uokoaji, hali ya usalama nchini humo inaonekana kuwa tete zaidi. Utekaji nyara umekuwa kama donda ndugu, ukigeuka kuwa biashara haramu inayolipa kwa makundi ya kigaidi na majambazi.
Katika wiki hizi za karibuni, matukio ya kutisha yamefuatana mfululizo kama mvua ya el-nino:
1. Kanisani Kwara: Tarehe 18, waumini waliokuwa wakishiriki ibada ya 'online' katika kijiji cha Eruku walivamiwa. Watu wawili waliuawa kikatili na wengine 35 kutekwa nyara. Hii inaashiria kuwa hata nyumba za ibada si salama tena.
2. Shule ya Mtakatifu Mary: Tarehe 21, tukio la kutisha zaidi lilitokea jimbo la Niger. Wanafunzi 303, walimu wa kike 4 na wa kiume 8 walitekwa katika shule ya bweni ya St. Mary's. Ingawa takriban watu 50 wamefanikiwa kutoroka, bado mamia wanashikiliwa.
3. Kijiji cha Isapa: Siku chache zilizopita, wanawake na watoto 10 walitekwa, tukio lililohusisha wafugaji wenye silaha kufanya mashambulizi ya kuvizia mashambani.
Trump na Kauli ya "Kuingia na Moto"
Joto la tukio hili limepanda zaidi kimataifa baada ya Rais wa Marekani, Donald Trump, kutoa kauli nzito kupitia mtandao wake wa Truth Social. Akikemea vikali vitendo vya utekaji na mauaji dhidi ya Wakristo nchini Nigeria, Trump ametoa ishara ya uwezekano wa Marekani kuingilia kati kijeshi.
"Tunaweza kuingia tukiwa tumeshikilia mtutu (guns blazing) ili kuwafuta magaidi hawa wa Kiislamu," aliandika Trump. Kauli hii imezua mjadala mkubwa juu ya uhuru wa mataifa ya Afrika na uwezo wa jeshi la Nigeria kukabiliana na maadui zake wa ndani bila msaada wa nje.
Mseto wa Hatari: Majambazi na Jihadists
Wachambuzi wa masuala ya usalama wanaeleza kuwa kinachotokea sasa ni "ndoa ya mkeka" kati ya makundi ya Jihadists (yanayopigania kusimamisha dola ya Kiislamu kwa zaidi ya miaka 16) na magenge ya wahalifu (gangs) yanayosaka pesa.
Umoja wa Mataifa (UN) kupitia msemaji wake wa haki za binadamu, Thameen Al-Kheetan, umetoa wito kwa serikali ya Nigeria kuchukua hatua madhubuti kukomesha mashambulizi haya ya kinyama. Takwimu kutoka shirika la ACLED zinaonyesha kuwa mwaka 2024 pekee kulikuwa na matukio 71 ya unyanyasaji dhidi ya wanafunzi, na mwaka huu tayari matukio 42 yameripotiwa, huku asilimia 40 ya kesi zikiwa zinahusisha madai ya fidia (ransom).
Kwa Tanzania na Afrika Mashariki kwa ujumla, matukio haya ni funzo na kikumbusho cha umuhimu wa kulinda mipaka na kuimarisha ulinzi shirikishi, kwani amani ikitoweka, watoto na wanawake ndio huumia zaidi.