Taifa la Nigeria limegubikwa na wingu zito la hofu na simanzi kufuatia tukio la kinyama la kutekwa nyara kwa jumla ya watu 227, wengi wao wakiwa ni wanafunzi wa kike, katika shambulio la usiku wa manane lililofanywa na kundi la watu wenye silaha katika shule ya bweni ya Kikatoliki katikati mwa nchi hiyo. Tukio hili la kusikitisha limefufua kumbukumbu mbaya za matukio ya utekaji ambayo yamekuwa yakilikumba taifa hilo lenye uchumi mkubwa barani Afrika, na kusababisha serikali kuchukua hatua kali za dharura.
Usiku wa Hofu St. Mary’s
Ilipotimu majira ya kati ya saa saba na saa tisa usiku, wakati wanafunzi na walimu wakiwa wamelala fofofo, milio ya risasi ilisikika katika Shule ya Sekondari ya St. Mary’s iliyopo Agwara, katika jimbo la Niger. Kwa mujibu wa Kanisa Katoliki na Chama cha Kikristo nchini humo (CAN), majambazi hao waliokuwa na silaha nzito waliizingira shule hiyo na kufanikiwa kuondoka na wanafunzi wa kike wapatao 215 pamoja na walimu 12. Katika purukushani hizo, mlinzi wa shule alipigwa risasi na kujeruhiwa vibaya alipojaribu kutoa upinzani.
Chanzo kimoja cha kuaminika kutoka Umoja wa Mataifa (UN) kimeeleza kuwa kuna uwezekano mkubwa mateka hao wamepelekwa na kufichwa katika msitu mnene wa Birnin Gwari uliopo katika jimbo jirani la Kaduna. Msitu huu umekuwa ukifananishwa na "maficho ya kifo" kutokana na kutumiwa mara kwa mara na magenge ya uhalifu kama ngome yao kuu.
Serikali Yafunga Shule, Rais Tinubu Aingilia Kati
Kutokana na uzito wa tukio hili, Rais wa Nigeria, Bola Ahmed Tinubu, amelazimika kufanya maamuzi magumu ya kidiplomasia. Rais Tinubu amefuta safari yake muhimu ya kwenda Johannesburg, Afrika Kusini, ambako alitarajiwa kuhudhuria mkutano wa wakuu wa nchi za G20. Hatua hii inaashiria kuwa serikali sasa imeweka kipaumbele cha juu katika kushughulikia mgogoro huu wa ndani unaotishia usalama wa taifa.
Rais Tinubu amemwagiza Waziri wa Ulinzi, Alhaji Bello Matawalle, kuongoza operesheni maalum ya kijeshi katika jimbo la Kebbi na maeneo ya jirani ili kuhakikisha wanafunzi hao wanaokolewa wakiwa salama. Waziri Matawalle ana historia ya kufaulu katika mazungumzo na operesheni kama hizi, ikikumbukwa kuwa mwaka 2021 alifanikisha kuachiwa huru kwa wanafunzi 279 waliokuwa wametekwa katika jimbo la Zamfara.
Wakati huo huo, mamlaka katika jimbo la Niger imetoa amri ya kufungwa kwa shule nyingi kama hatua ya tahadhari. Hali hii ya hatari imesambaa hadi katika majimbo jirani ya Katsina na Plateau, ambako nako serikali zimeamuru shule kufungwa ili kuepusha maafa zaidi. Hata hivyo, kumeibuka lawama kutoka serikali ya jimbo la Niger ikidai kuwa ilishatoa taarifa za kiintelijensia kuhusu "ongezeko la tishio" na kuagiza shule za bweni katika maeneo hatarishi zifungwe, agizo ambalo inadaiwa uongozi wa shule ya St. Mary's ulilipuuza.
Mzizi wa Tatizo: Ugaidi na Biashara ya Utekaji
Hali ya usalama nchini Nigeria imekuwa ikizorota kwa kasi, huku kukiwa na muunganiko hatari kati ya makundi ya kijihadi (yanayopigania kuanzisha dola ya Kiislamu) na magenge ya majambazi yanayofanya utekaji kwa lengo la kujipatia pesa (ransom). Tangu mwaka 2019, inakadiriwa kuwa zaidi ya watu 40,000 wameuawa na wengine milioni 2 kuyakimbia makazi yao kutokana na machafuko haya, hasa Kaskazini Mashariki na Kaskazini Magharibi mwa nchi hiyo.
Majambazi hawa hutumia misitu mikubwa inayokatiza katika majimbo ya Zamfara, Katsina, Kaduna, Sokoto, Kebbi na Niger kama ngome zao. Ukosefu wa udhibiti madhubuti wa serikali katika maeneo haya ya vijijini umewapa mwanya wahalifu hawa kutamalaki.
Tukio hili la sasa limekuja siku chache tu baada ya Rais mteule wa Marekani, Donald Trump, kutoa kauli nzito kupitia mtandao wake wa Truth Social, akigusia uwezekano wa hatua za kijeshi dhidi ya magaidi wanaolenga Wakristo nchini Nigeria. Kauli hiyo imezua mjadala mpana kuhusu uwezekano wa msukumo wa kimataifa katika vita dhidi ya ugaidi Afrika Magharibi.
Wakati familia za watoto hawa zikiwa katika dimbwi la machozi na maombi, macho na masikio ya dunia yameelekezwa Nigeria kuona iwapo operesheni zinazoendelea zitazaa matunda na kuwarejesha wapendwa wao wakiwa hai.