Katika ulimwengu wa siasa za kimataifa, wakati mwingine mambo madogo yanaweza kuzua mijadala mikubwa. Swali la iwapo ufasaha wa lugha ya Kiingereza unaweza kuwa na umuhimu zaidi kuliko ajenda za maendeleo, liliibuka wiki iliyopita kufuatia tukio lililomhusisha aliyekuwa Rais wa Marekani, Donald Trump, na Rais wa Liberia, Joseph Boakai.
Inaripotiwa kuwa Trump alistaajabishwa na ufasaha wa Kiingereza cha Rais Boakai, kiasi cha kumfanya Rais huyo wa Marekani, anayejulikana kwa jazba zake, kutuliza na kuwa mpole. Tukio hili lilitokea wakati wa mkutano muhimu wa biashara na uwekezaji uliofanyika Ikulu ya White House, ukishirikisha viongozi watano wa Afrika Magharibi – Guinea Bissau, Mauritania, Senegal, Gabon na Liberia. Katika mkutano huo, ambapo lugha mbalimbali kama Kiingereza, Kifaransa na Kireno zilitumika kwa kutumia vifaa vya kutafsiri, Rais Boakai alimchanganya Trump kwa ufasaha wake wa lugha. Ingawa Kiingereza ni lugha rasmi ya Liberia tangu kuanzishwa kwake katika miaka ya 1800 kama makazi kwa watumwa huru kutoka Marekani, Trump alionekana kushangazwa na 'Kiingereza kikali' cha Boakai, akimuuliza kwa mshangao, "Ulijifunzia wapi kuongea kwa ufasaha hivyo? Ulisoma wapi? Huko Liberia?" Kauli hii ilitafsiriwa na baadhi kama kejeli, kwani ni wazi kuwa Kiingereza ni lugha ya taifa hilo.
Mkutano huo wa White House ulijadili masuala muhimu kama misaada ya Marekani kwa mataifa hayo ya Afrika, biashara baina yao, na sera za kigeni za utawala wa Trump. Pamoja na umuhimu wa ajenda hizo, kauli ya Trump kuhusu lugha iligeuka kuwa gumzo.
Dharau au Sifa? Hisia Tofauti Afrika
Kauli za Trump zimeibua hisia tofauti, hasa nchini Liberia na bara la Afrika kwa ujumla. Foday Massaquio, Mwenyekiti wa chama cha upinzani cha Congress for Democratic Change-Council of Patriots nchini Liberia, alitafsiri kauli hiyo kama dharau kubwa kwa marais wa Afrika. "Kwa kweli, inathibitisha kuwa nchi za Magharibi hazituchukulii kwa uzito, zinaona ni Waafrika tu," alisema Massaquio, akionyesha hisia za kutokubalika kwa namna viongozi wa Kiafrika wanavyotazamwa na baadhi ya mataifa ya Magharibi. Aliongeza kuwa, "Hili la Rais Trump lilikuwa dharau sana kwa marais wa Afrika," akisisitiza kuwa lugha haipaswi kuwa kigezo cha kupima uwezo wa kiongozi.
Hata hivyo, msemaji wa Rais Boakai, Kula Fofana, alitoa maoni tofauti akilieleza shirika la habari la Associated Press kuwa, "Ninaamini waandishi wa habari, ni muhimu kuzingatia mijadala muhimu katika mkutano huo." Aliongeza, "Tunaona ni jambo zuri kwamba Rais Trump anampongeza rais wetu kwa njia yake ya kuzungumza na kwa kuwa muwazi wakati wa mkutano. Hata hivyo, tunatazamia kuona na kufikia masuala muhimu hasa kujihusisha na uhusiano wenye nguvu baina yetu na Marekani." Kauli hii inaashiria nia ya Liberia kuendelea kuimarisha uhusiano wake na Marekani bila kujali matamshi hayo.
Shangwe Nyumbani Liberia
Pamoja na utata huo, kauli za Trump zilionekana kuleta shangwe na fahari kwa baadhi ya raia wa Liberia. Alhamisi iliyopita, mitaani katika jiji kuu la Monrovia, raia walisherehekea baada ya Rais Trump kumsifia kiongozi wao. Wengi waliona ziara hiyo Ikulu ya White House na sifa za Trump zimeongezea nchi yao hadhi duniani. "Jinsi rais wetu Boakai alivyozungumza kwa umakini ni wazi alikuwa na msingi imara wa elimu yake hapa Liberia. Hotuba yake ilifafanua jinsi anataka tunufaike kutokana na uhusiano wetu na Amerika," alieleza mwanahabari mmoja wa redio. Magazeti yote nchini Liberia yalichapisha kauli za Trump kama habari kuu Ijumaa iliyopita, huku baadhi yakisema, "Boakai amewasilisha matakwa ya Liberia kwa ushujaa na umakini na amevutia wenyeji wake." Gazeti lingine liliongoza kwa habari kuu iliyosema "Liberia yapata alama zote katika mwaliko wa Trump," ikisisitiza kuwa Amerika si taifa dogo katika nyanja zote.
Katika kikao hicho cha White House, Rais Boakai alitumia fursa hiyo kuialika Amerika kusaidia nchi yake kunufaika na utajiri wa madini iliyonayo. Pia alipigia debe nchi yake kama yenye demokrasia imara barani Afrika, akisema chaguzi zake huwa huru na mwamuzi mkuu ni raia. Historia ya Liberia ina uhusiano wa karibu na Marekani, kwani ilianzishwa mwaka 1822 kama kituo cha kuwapeleka watumwa walioachwa huru kutoka Amerika. Iliendelea kuwa koloni na hatimaye ikawa mwanachama wa Jumuiya ya Madola kabla ya kujitangazia uhuru kama Jamhuri ya Liberia mnamo 1847, ikiwa na Kiingereza kama lugha yake ya taifa. Tukio hili linaendelea kuonyesha jinsi diplomasia na mwingiliano wa kitamaduni unavyoweza kuibua mijadala mbalimbali, hata katika masuala yanayoonekana madogo.