Nigeria, nchi yenye idadi kubwa zaidi ya watu barani Afrika, inakabiliwa na mlipuko mbaya wa homa ya Lassa, ugonjwa hatari wa damu unaosababishwa na virusi. Jana, tarehe 15 Mei 2025, Wizara ya Afya ya nchi hiyo ilitangaza kuwa idadi ya watu waliofariki kutokana na ugonjwa huo mwaka huu imefikia 138.
Kituo cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa cha Nigeria (NCDC) kilitoa taarifa kupitia tovuti yake kuwa jumla ya visa vilivyothibitishwa vya homa ya Lassa vimefikia 717 hadi sasa mwaka huu. Ugonjwa huu umeenea katika angalau majimbo 18 kati ya 36 nchini humo. NCDC imebainisha kuwa majimbo ya Ondo (kusini), Bauchi (kaskazini), na Taraba (kaskazini) ndiyo yaliyoathirika zaidi, yakichangia asilimia 71 ya visa vyote vilivyothibitishwa.
Hali hii, kwa mujibu wa NCDC, inaashiria kuwa licha ya juhudi za kitaifa za kudhibiti ugonjwa, homa hiyo ya damu inaelekea kuwa tatizo la kudumu katika maeneo mengi nchini humo kupitia vitovu vya maambukizi. Kiwango cha hivi karibuni cha vifo kutokana na homa ya Lassa kimefikia asilimia 19.2, na kasi ya kuongezeka kwa idadi ya waathirika inashtua hata mamlaka za afya.
Kundi la umri lililoathirika zaidi ni la vijana wenye umri kati ya miaka 21 na 30, ambalo linaonesha kiwango cha juu zaidi cha maambukizi katika kipindi cha miaka 30. Aidha, ripoti zinaonyesha kuwa wanaume wako katika hatari zaidi ya kupata maambukizi kuliko wanawake, kwa uwiano wa 1 kwa 0.8.
NCDC imetaja sababu kadhaa zinazochangia kuenea kwa kasi kwa maambukizi haya. Miongoni mwa sababu hizo ni pamoja na tabia zisizo za usafi katika maisha ya kila siku, gharama kubwa za matibabu katika baadhi ya maeneo, na uwezo mdogo wa serikali za mitaa katika maeneo yaliyoathirika pakubwa kukabiliana na janga hili. Ili kukabiliana na hali hii, serikali imegawa nchi katika kanda mbalimbali ili kuratibu juhudi za kinga na udhibiti kwa pamoja.
Kwa kulinganisha, mwaka jana wa 2024, Nigeria iliripoti vifo 214 vilivyosababishwa na homa ya Lassa.
Homa ya Lassa huambukizwa kwa wanafamilia kupitia kugusa vifaa vya nyumbani au chakula kilichochafuliwa na mkojo, kinyesi, au majimaji mengine ya mwili ya mtu mwenye maambukizi. NCDC pia imeeleza kuwa maambukizi mengi hutokea kwa binadamu kugusana moja kwa moja na mate au kinyesi cha panya wa porini waliobeba virusi hivyo. Mlipuko huu unazua hofu kubwa kuhusu usalama wa afya ya umma nchini Nigeria na unahitaji hatua za haraka na endelevu ili kudhibiti kuenea kwake.
Chanzo cha picha: AP