Kama ilivyobainishwa na Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2022, Tanzania bado inakabiliwa na changamoto kubwa za upatikanaji wa chakula na utapiamlo. Hali hii ilionekana wazi kati ya Novemba 2023 na Aprili 2024, ambapo takribani watu 900,000 walikumbwa na uhaba wa chakula, uliosababishwa na mabadiliko ya tabianchi, mvua zisizotabirika, wadudu waharibifu, na magonjwa ya mifugo. Janga hili lilisababisha upungufu mkubwa wa mazao, na kuathiri vibaya kipato cha wananchi wengi wanaotegemea kilimo.
Ili kukabiliana na changamoto hizi, wadau mbalimbali, Serikali, na sekta binafsi wameungana ili kuwajengea uwezo wakulima wa Tanzania. Shirika la 'We Effect', ambalo lina uzoefu wa zaidi ya miaka 50 nchini, limekuwa likiongoza juhudi hizi. Shirika hili linashirikiana na taasisi mbalimbali, ikiwemo vyama vya ushirika, ili kuwapa wakulima wadogo ujuzi muhimu wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, mbinu bora za kilimo, na kupata masoko ya uhakika. Lengo kuu ni kuhakikisha wanawake na vijana wanashiriki kikamilifu katika kilimo na uongozi.
Miongoni mwa washirika wa We Effect, Profesa Baltazar Namwata kutoka Chuo Kikuu cha Ushirika Moshi anasema kuwa vyama vya ushirika vimefanya kazi kubwa katika kuleta tija. Kupitia mradi wao ulioanza mwaka 2023, wamewajengea uwezo wakulima 90 kutoka katika vyama mbalimbali vya ushirika. William Seme, Afisa Miradi wa Chama Kikuu cha Ushirika Iringa (IFCU), alielezea kuwa programu ya We Effect imewasaidia wakulima wa Iringa kushiriki maonesho ya Nanenane 2025 na kutangaza mazao yao. Hili limewapa fursa ya kujifunza kutoka kwa wakulima wengine na kutanua wigo wa masoko.
Meneja wa Chama Kikuu cha Ushirika cha Kilimanjaro, Ernest Haule, alieleza kuwa chama chake kinanufaika na programu hiyo kwa kuzingatia mambo matano muhimu: ujenzi wa uwezo wa taasisi, ustahimilivu dhidi ya mabadiliko ya tabianchi, kuwawezesha wanawake na vijana, kutoa mafunzo ya uongozi, na ujasiriamali.
Kutokana na ushirikiano huu, matokeo chanya yameanza kuonekana. Emmanuel Temba, Mhasibu wa Chama cha Wakulima wa Zabibu na Masoko cha Mpunguzi (UWAZAMAM), alithibitisha kuwa walijengewa uwezo wa kitaasisi na kupatiwa mafunzo ya kilimo bora cha zabibu, jambo lililoongeza uzalishaji wao kutoka tani 3.5 hadi tani 7 kwa ekari. Pamoja na hayo, idadi ya wanachama wao imeongezeka kutoka 196 hadi 400. Mwanasheria wa Tanzania Land Alliance (TALA), Innocent Cyprian, naye alieleza jinsi programu hiyo inavyosaidia kuelimisha jamii kuhusu haki ya wanawake kumiliki ardhi, hasa katika maeneo ya vijijini.
Frank Ademba, Mratibu wa We Effect nchini Tanzania, anasema shirika hilo linatekeleza programu ya ‘Livelihood and Right to Food’ katika mikoa sita (Mwanza, Iringa, Dodoma, Arusha, Kilimanjaro, Njombe na Dar es Salaam). Programu hiyo imefikia wakulima zaidi ya 120,000, ambapo asilimia 60 ni wanawake. Hili ni jambo la kujivunia kwa taifa.