Mji wa Morogoro, ambao unatajwa kuwa ghala la chakula na kitovu cha masuala ya ardhi nchini, umeshuhudia mapinduzi mapya ya kifikra na kiteknolojia. Katika kile kinachoonekana kama 'Mwarobaini' wa kero sugu ya migogoro ya ardhi inayoziumiza kichwa mahakama na familia nyingi Tanzania, Serikali imetangaza rasmi kuhamia kidijitali kupitia mfumo mpya wa "e-ardhi".
Hatua hii imewekwa wazi na Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Bi. Lucy Kubyemera, wakati akifungua Kongamano kubwa la Chama cha Wapima Ardhi Tanzania (IST) lililofanyika mkoani humo. Bi. Kubyemera amesema zama za kutumia makaratasi na mafaili yanayopotea hovyo zimefika ukingoni, na sasa serikali imedhamiria kuondoa malalamiko ya wananchi kwa kutumia teknolojia.
"Mfumo huu wa e-ardhi siyo tu wa kisasa, bali ni mkombozi. Umelenga kuhakikisha huduma zote kuanzia unganishaji, upangaji, upimaji hadi umilikishaji zinatolewa kwa kasi ya mwanga (real-time) popote mwananchi alipo," alisisitiza Bi. Kubyemera huku akishangiliwa na mamia ya wataalamu wa ardhi.
Ramani za 'Zamani' Hazifai Tena
Katika hali ya kushtua na kuamsha ari ya mabadiliko, Naibu Katibu Mkuu huyo alibainisha changamoto kubwa inayolikabili taifa: matumizi ya ramani chakavu ambazo zimepitwa na wakati. Alifafanua kuwa ramani nyingi za msingi zinazotumika sasa zina kipimo cha uwiano (scale) ya 1:50,000, ambazo ziliandaliwa miaka mingi iliyopita kwa ajili ya nchi nzima.
"Ramani hizi hazionyeshi tena uhalisia wa Tanzania ya leo. Mabadiliko makubwa yamefanyika uwandani, miji imepanuka, na idadi ya watu imeongezeka. Kuendelea kutumia ramani hizi ni sawa na kutumia tochi wakati wa mchana," alieleza kwa lugha ya picha.
Aliongeza kuwa hata ramani za mijini zenye uwiano wa 1:2,500 nazo zimezeeka, na baadhi ya miji mipya inayochipukia haina kabisa ramani hizi. Hali hii imekuwa ikikwamisha kasi ya upangaji miji na kusababisha ujenzi holela ambao baadaye hugeuka kuwa gharama kubwa kwa serikali na wananchi wakati wa bomoa bomoa.
Kamisheni ya Ardhi na Teknolojia Mpya
Ili kutatua changamoto hiyo, Serikali imeanzisha mradi kabambe wa kuandaa upya ramani za msingi kwa kutumia teknolojia za kisasa katika miji mikuu ya mikoa yote na baadaye nchi nzima. Sambamba na hilo, mchakato wa kuunda 'Kamisheni ya Ardhi'—chombo maalum kitakachosimamia majukumu yote ya sekta hiyo kuanzia upangaji hadi uendelezaji—upo katika hatua nzuri za utekelezaji.
"Wito wangu kwenu wapima ardhi, changamkieni fursa hii. Serikali itahakikisha mnapata mafunzo ya hatua kwa hatua ili muende na wakati. Lazima muwe wabunifu na weledi, kwani mfumo huu unahitaji umakini mkubwa," alisisitiza Bi. Kubyemera.
IST Wajipanga Kidijitali
Naye Rais wa Chama cha Wapima Ardhi Tanzania (IST), Dk. Julian Ijumulana, amepokea changamoto hiyo kwa mikono miwili. Dk. Ijumulana amesema kongamano hilo la Morogoro ni darasa tosha kwa wanataaluma hao kujifunza mbinu mpya zinazoendana na kasi ya dunia.
"Hatutaki kubaki nyuma. Kongamano hili linalenga kutupiga msasa kwenye matumizi ya vifaa vya kisasa kama Droni (Ndege zisizo na rubani), mifumo ya GPS ya kiwango cha juu, na teknolojia ya GIS. Hii ndiyo lugha ya e-ardhi tunayotaka kuizungumza ili kuhakikisha kila alama ya mpaka inawekwa kwa usahihi usiotia shaka," alisema Dk. Ijumulana.
Mageuzi haya katika sekta ya ardhi yanatarajiwa kuwa chachu ya maendeleo ya kiuchumi, kwani ardhi iliyopimwa na kumilikishwa kisheria ni mtaji tosha kwa mwananchi kukopesheka na kukuza biashara zake, huku ikipunguza migogoro ya mipaka ambayo imekuwa ikigharimu maisha na mali za Watanzania.