Kilio cha muda mrefu cha wakazi wa Jiji la Dar es Salaam kuhusu kero sugu ya foleni kimepata mwarobaini wa uhakika. Katika kile kinachoonekana kama mapinduzi makubwa ya sekta ya usafirishaji nchini, Shirika la Reli Tanzania (TRC) limetangaza mpango kabambe wa kuanza ujenzi wa reli ya kisasa ya ndani ya mji (Metro) itakayopita juu (elevated railway), kuanzia mwezi ujao, yaani Januari 2026.
Habari hii njema imetangazwa jijini Arusha na Mkurugenzi Mkuu wa TRC, Mhandisi Machibya Masanja, wakati akiwasilisha dira ya shirika hilo kwenye Mkutano wa 18 wa Pamoja wa Mapitio ya Sekta ya Usafirishaji. Masanja amebainisha kuwa mradi huo utatekelezwa kwa ushirikiano wa karibu na sekta binafsi (PPP), ikiwa ni mkakati wa kulifanya Dar es Salaam kuwa jiji la kisasa linaloendana na kasi ya uchumi wa dunia (Metro City).
Treni Kupita Juu ya Mwendokasi
Kipekee kabisa, reli hii haitapunguza ukubwa wa barabara zilizopo, bali itajengwa kwa teknolojia ya kupita juu. Mhandisi Masanja amefafanua kuwa ujenzi huo utahitaji eneo dogo tu la mita mbili kwa ajili ya kusimika nguzo zitakazobeba reli hiyo, ambayo itapita sambamba na njia za mabasi ya mwendo kasi (BRT).
"Tunajua Dar es Salaam ina changamoto ya foleni, na dawa yake ni mifumo ya usafiri wa umma yenye ufanisi. Reli hii itapita maeneo ambayo ni 'uti wa mgongo' wa uchumi wa jiji kama vile Mwenge, Mlimani City, Soko la Afrika Mashariki, Morocco na kuishia Kariakoo ambako ndiko kitovu cha biashara," alisema Masanja.
Hii ina maana kuwa, mfanyabiashara wa Kariakoo ataweza kufika Mwenge au Mlimani City ndani ya dakika chache bila kukwama kwenye foleni za Magomeni au Kinondoni.
Kuunganishwa na Uwanja wa Ndege (JNIA)
Katika kuongeza thamani ya mradi huo, mtandao huo wa reli utaunganishwa moja kwa moja na Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNIA). Hii itarahisisha maisha kwa wasafiri wa kimataifa na watalii ambao mara nyingi wamekuwa wakipata adha ya kuwahi ndege kutokana na msongamano wa magari barabara ya Nyerere.
Masanja aliongeza kuwa mpango kabambe (Master Plan) wa Dar es Salaam unaonesha kuwa, mbali na treni za juu, hapo baadaye kutakuwa na treni za chini ya ardhi (subway), huku vituo vya kubadilishia usafiri vikiwa vikubwa na vya kisasa.
Dodoma Nayo Yamo: Kilomita 107 za Reli
Wakati Dar es Salaam ikipewa hadhi ya 'Metro', Makao Makuu ya Nchi, Dodoma, nayo hayajasahaulika. TRC imekamilisha upembuzi yakinifu kwa ajili ya ujenzi wa mtandao wa reli wa kilomita 107 utakaoiunganisha Dodoma nzima.
Mpango huo unahusisha ujenzi wa reli kuanzia Stesheni Kuu ya Samia, kupita Chuo Kikuu cha Dodoma (UDOM), hadi Mji wa Serikali Mtumba na Ikulu ya Chamwino. Njia nyingine muhimu itaanzia kwenye uwanja mpya wa ndege wa kimataifa wa Msalato hadi Stesheni ya Samia.
"Hadi kufikia Januari 2026, upembuzi yakinifu utakuwa tayari na tutaanza mchakato wa kumpata mwekezaji. Lengo ni kuhakikisha Dodoma inakuwa na usafiri wa uhakika kabla jiji halijajaa," alisisitiza Masanja.
Akihitimisha mada yake, Mhandisi Masanja alitoa elimu kwa wadau kuwa uwepo wa reli hauji kuua biashara ya mabasi au daladala, bali ni usafiri unaotegemeana. Alitolea mfano wa nchi zilizoendelea ambapo mtu anaweza kumiliki gari lakini akatumia treni kwenda kazini ili kuokoa muda na gharama, jambo ambalo ni muhimu kwa ukuaji wa uchumi wa mtu mmoja mmoja na taifa kwa ujumla kuelekea Dira ya Taifa ya 2050.