Ugunduzi wa Mapema na Jukumu la Kuelimisha
Arafa Said, akiwa na umri wa miaka 38, ni mfano hai wa jinsi ya kuishi na ugonjwa wa sikoseli huku akitimiza majukumu ya maisha. Anakumbuka utoto wake wa miaka tisa au kumi, ambapo alishangaa kuona yeye pekee katika familia yao akihangaika na matibabu, kuongezewa damu mara kwa mara, na kulazwa hospitalini. Udadisi huu ndio ulimpelekea kujua ukweli: yeye ni shujaa wa sikoseli. Arafa, ambaye ni mtoto wa nne katika familia ya Salim Said, anasema aligunduliwa kuwa na ugonjwa huo mapema sana, miezi nane tu baada ya kuzaliwa, kwa sababu wazazi wake wote wawili walikuwa wabebaji wa vinasaba vya ugonjwa huo. Ni muhimu kuelewa kwamba ili mtoto awe na sikoseli, lazima apokee jeni la ugonjwa kutoka kwa wazazi wote wawili.
Baada ya kugundua ukweli na kuhoji wazazi wake, Arafa alitambua umuhimu wa kuelewa hali yake na mbinu za kuishi nayo. Kutokana na uhaba wa elimu ya kutosha kuhusu sikoseli, Arafa aliamua kujitolea kutoa mwanga kwa jamii, washirika wake wa mapambano (mashujaa wenzake), na walezi wao. Lengo lake kuu ni kuwajengea uwezo wa kukabiliana na ugonjwa huo. Kwa sasa, Arafa ni mama mwenye mtoto mmoja ambaye hana ugonjwa wa sikoseli ingawa anabeba kinasaba. Hili limewezekana kwa sababu mume wake hana ugonjwa wala kinasaba chake, hivyo kuepuka hatari ya kumzalia mtoto mwenye ugonjwa kamili.
Wito kwa Mashujaa na Matumaini ya Maisha
Arafa anatoa wito wenye msukumo kwa mashujaa wote wa sikoseli nchini Tanzania kuendelea kuwa na nguvu na kutokata tamaa. Anasisitiza kuwa sikoseli haipaswi kuwa kikwazo cha kutimiza ndoto na malengo yao. Anaamini kwa dhati kwamba kwa kufuata ushauri wa wataalamu wa afya na kujitunza vizuri, kila shujaa anaweza kuishi maisha yenye furaha, matumaini, na mafanikio, kama ilivyo kwa Watanzania wengine. Maisha yanawezekana hata kama kuna changamoto.
Juhudi za Serikali Kuimarisha Huduma na Takwimu
Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kupitia Wizara ya Afya, inaonyesha jitihada kubwa katika kuboresha huduma za utambuzi na matibabu ya sikoseli. Hivi karibuni, ilitangazwa kuwa huduma za uchunguzi wa ugonjwa huo zimeanza kusambazwa na kupatikana katika hospitali zote za mikoa. Juhudi zinaendelea ili kuhakikisha huduma hizi muhimu zinafika hata katika hospitali za wilaya na baadhi ya vituo vya afya, hatua inayoashiria dhamira ya kweli ya kuwafikia Watanzania wengi zaidi.
Kwa mujibu wa Dk. Edith Bakari, Mkurugenzi Msaidizi wa Kitengo cha Magonjwa Yasiyo ya Kuambukiza, takwimu za kushtua zinaonyesha kuwa kila mwaka takribani watoto 14,000 huzaliwa nchini Tanzania wakiwa na ugonjwa wa sikoseli. Hili linaweka Tanzania katika nafasi ya kuwa nchi yenye idadi kubwa ya wagonjwa wapya, jambo linalofanya elimu na uchunguzi wa mapema kuwa muhimu zaidi.
Dk. Pius Muzzazzi, Daktari Bingwa wa Watoto na Magonjwa ya Damu kutoka Hospitali ya Rufaa ya Tumbi, anathibitisha umuhimu wa upimaji. Katika kampeni ya uhamasishaji iliyofanyika mwezi Septemba, zaidi ya watu 30 walipimwa, na 15 kati yao waligundulika kuwa na sikoseli. Dk. Muzzazzi anatoa wito kwa umma kuendelea kujitokeza kwa wingi kupima afya zao, hata baada ya mwezi wa uhamasishaji kumalizika. Utambuzi wa mapema ndio ufunguo wa kudhibiti athari mbaya za sikoseli na kuboresha maisha ya mashujaa wetu.