Msichana mmoja mwenye umri wa miaka 16, Pendo Williamu, ambaye alikuwa mwanafunzi wa kidato cha tatu katika Shule ya Sekondari Choma iliyopo katika Halmashauri ya Ushetu, wilayani Kahama mkoani Shinyanga, amepoteza maisha kwa kusikitisha baada ya kuangukiwa na ukuta wa nyumba aliyokuwa akiishi. Mkasa huu ulitokea usiku wa tarehe 5 Februari, mwaka 2025, majira ya saa saba usiku, wakati mvua kubwa iliyonyesha ilidhoofisha ukuta wa nyumba hiyo na kusababisha uanguke.
Katika tukio hilo la kuhuzunisha, wanafunzi wengine watatu waliokuwa pamoja na marehemu walipata majeraha. Wanafunzi hao waliojeruhiwa ni Sharida Shija (15) ambaye ni mwanafunzi wa kidato cha kwanza, Neema Shija (16) na Regina Eliasi (16), wote wakiwa wanafunzi wa kidato cha tatu katika shule hiyo hiyo.
Mkuu wa Shule ya Sekondari Choma, Bi. Lucy Kibela, alithibitisha kutokea kwa msiba huo. Alieleza kuwa wanafunzi hao walikuwa wamepanga katika chumba kimoja kilichopo kwenye nyumba iliyokuwa karibu na eneo la shule. Bi. Kibela aliongeza kwa masikitiko: “Nyumba nyingi ambazo wanafunzi wanakaa kwa kupanga mitaani zimejengwa kwa matofali ya udongo, ambayo hayana ubora na uimara unaohitajika. Zinapolowa sana kutokana na mvua, huweza kuanguka kwa urahisi. Kwa bahati mbaya sana, tukio hili limepelekea kifo cha mwanafunzi wetu mmoja.”
Alifafanua zaidi kuwa wanafunzi waliojeruhiwa walipatiwa huduma ya kwanza na matibabu haraka na kwa sasa wanaendelea vizuri kiafya na wameruhusiwa kurejea shuleni. “Hali zao kwa sasa ni nzuri, lakini nitaendelea kufuatilia kwa karibu na endapo hali yoyote itajitokeza, nitaona kuwa wanarejeshwa hospitalini kwa matibabu zaidi,” alisema Bi. Kibela. Aliongeza kuwa suluhisho la kudumu kwa changamoto hii ni kukamilisha haraka ujenzi wa bweni la shule.
Bi. Kibela alieleza kuwa wazazi wengi wanalazimika kuwatafutia watoto wao malazi nje ya shule kwa sababu wanatoka katika vijiji vilivyo mbali. Hali hii inawaweka watoto katika hatari mbalimbali kama vile uwezekano wa kukumbana na vitendo vya ubakaji na hatari za usafiri wanapokuwa wanakuja na kurudi shuleni. Alisisitiza kuwa kukamilika kwa bweni kutasaidia sana kupunguza hatari hizi.
“Bweni ambalo tunalijenga lina uwezo wa kuchukua wanafunzi wa kike takribani 80 na ujenzi wake unafanyika kwa nguvu za wananchi wenyewe. Kwa sasa, ujenzi umefikia hatua ya lenta (uwekaji wa dari). Tunaomba sana serikali itusaidie kwa hali na mali ili bweni hili likamilike haraka na wanafunzi wetu waweze kulitumia na kuwa katika mazingira salama,” alimalizia Bi. Kibela.
Naye Mkuu wa Jeshi la Zimamoto na Uokoaji katika Wilaya ya Kahama, ASP Stanley Luhwago, alieleza kuwa chanzo cha ajali hiyo ni udhaifu wa ukuta wa nyumba uliosababishwa na mvua kubwa iliyokuwa ikinyesha kwa muda mrefu. Alisema kuwa nyumba hiyo ilikuwa imejengwa kwa matofali ya udongo ambayo hayana uimara wa kutosha kustahimili mvua kubwa. “Ni muhimu sana kwa wakazi kujenga nyumba kwa kutumia matofali ya kuchoma ili kuepuka majanga kama haya ambayo yanaweza kusababisha kupoteza maisha,” alionya ASP Luhwago.
Kufuatia tukio hili, Mkuu wa Wilaya ya Kahama, Bi. Mboni Mhita, alitoa agizo kwa Halmashauri ya wilaya hiyo kufanya ukaguzi wa kina wa nyumba zote zinazotumiwa na wanafunzi kwa ajili ya malazi. Alisisitiza kuwa ni lazima kuhakikisha kuwa wanafunzi wanaishi katika nyumba ambazo ni imara na salama kwa maisha yao. “Watoto wote ambao wanaishi katika nyumba ambazo hazina uhakika wa usalama wanapaswa kuhamishwa mara moja. Tunafahamu kuwa nyumba nyingi katika maeneo ya vijijini zimejengwa kwa udongo lakini zimepakwa plasta kwa nje, hivyo zinaweza kuonekana imara kwa macho lakini ukweli ni kwamba mvua inapoendelea kunyesha, zinaweza kuanguka kwa urahisi,” alieleza Bi. Mhita.
Aliwataka pia madiwani katika wilaya hiyo kuhamasisha wananchi kujenga nyumba za kisasa ambazo zinaweza kustahimili hali mbaya ya hewa, badala ya kuendelea kutumia udongo kama malighafi kuu ya ujenzi.
Tukio hili la kusikitisha linaangazia umuhimu mkubwa wa kuwekeza katika kuboresha miundombinu kwa ajili ya usalama wa wanafunzi, hasa wale ambao wanaishi nje ya mabweni ya shule. Ni muhimu kuchukua hatua madhubuti ili kuepusha majanga ya aina hii yasitokee tena katika siku zijazo na kuhakikisha kuwa mazingira ya wanafunzi yanakuwa salama na rafiki kwa ajili ya masomo yao.