Ile 'presha' ya wazazi na walezi nchi nzima iliyokuwa imetanda ikisubiri hatima ya watoto wao waliohitimu elimu ya msingi mwaka huu, sasa imeshuka rasmi na kubadilika kuwa nderemo. Serikali kupitia Ofisi ya Waziri Mkuu, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM-TAMISEMI), imetangaza habari njema kwamba "hakuna mwanafunzi atakayebaki nyumbani" katika mwaka wa masomo wa 2026.
Katika kile kinachodhihirisha mafanikio ya sera ya Elimu Bila Malipo na uwekezaji mkubwa katika miundombinu ya madarasa, jumla ya wanafunzi 937,581 wamechaguliwa kujiunga na Kidato cha Kwanza. Hii ni sawa na asilimia 100 ya watahiniwa wote waliokidhi vigezo vya ufaulu.
Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam jana, Waziri wa Nchi (OWM-TAMISEMI), Prof. Riziki Shemdoe, amewatoa hofu watanzania kwa kusisitiza kuwa kila mtoto aliyepata alama kuanzia 121 hadi 300 katika mtihani wa kumaliza elimu ya msingi mwaka 2025, amepata nafasi katika shule za serikali.
Wasichana Waongoza Jahazi
Takwimu zilizotolewa zinaonyesha mwamko mkubwa wa elimu kwa mtoto wa kike. Kati ya wanafunzi hao laki tisa waliochaguliwa, wasichana wameongoza wakiwa 508,477 huku wavulana wakiwa 429,104. Hii ni ishara njema kwa taifa katika jitihada za kumkomboa mtoto wa kike kielimu. Aidha, serikali haikuwatupa mkono wanafunzi wenye mahitaji maalum, ambapo jumla ya wanafunzi 3,228 (wasichana 1,544 na wavulana 1,684) wamepata nafasi zao stahiki.
Chuma Ulete: Ratiba ya Kuripoti
Waziri Shemdoe ametoa kalenda maalum ili kuepusha msongamano na usumbufu kwa wazazi. Wanafunzi waliobahatika kupangiwa shule za bweni (boarding) wanatakiwa kuripoti shuleni siku ya Jumapili, Januari 12, 2026. Kwa upande wa wale waliopangiwa shule za kutwa (day schools), safari yao ya masomo itaanza rasmi Jumatatu, Januari 13, 2026. Wazazi wamehimizwa kuanza maandalizi ya sare na vifaa vingine mapema ili watoto wasichelewe kuanza masomo.
Vipanga Waenda Ilboru na Kilakala
Katika upangaji huo uliotumia mifumo ya kisasa ya kigawo (quota system), wanafunzi 815 waliofanya vizuri zaidi kitaifa (vipanga), wamepata nafasi katika shule za hadhi ya juu za serikali. Shule hizi ni zile zenye historia ya kuzalisha wataalam wengi nchini zikiwemo Ilboru, Msalato, Kibaha, Kilakala, Mzumbe, Tabora Boys na Tabora Girls.
Prof. Shemdoe amefafanua kuwa shule za sekondari za serikali zimegawanywa katika makundi makuu mawili; Bweni na Kutwa. Kwa upande wa Bweni, kuna makundi matatu:
1. Shule za Vipaji Maalum (High Performance): Hizi zimegawanywa kwa kila mkoa kulingana na idadi ya watahiniwa.
2. Shule za Ufundi (Amali): Hizi zinachukua wanafunzi watakaojikita katika ujuzi na ufundi, zikigawanywa pia kwa uwiano wa kimkoa.
3. Shule za Bweni za Kitaifa: Nafasi hizi zimetawanywa kwa kila halmashauri.
"Jumla ya shule za sekondari za serikali 5,230 ziko tayari kupokea wanafunzi hawa. Kigezo kikubwa kilichotumika ni ufaulu wa mtahiniwa na kanuni za uwiano wa kitaifa ili kuhakikisha kila mkoa na halmashauri inanufaika," alifafanua Prof. Shemdoe.
Hatua hii ya serikali inatarajiwa kupunguza malalamiko ya wazazi ambayo yalikuwa yakisikika miaka ya nyuma kuhusu watoto kukosa nafasi au kupangiwa shule mbali na makazi yao bila utaratibu maalum. Sasa mpira uko kwa wazazi na walezi kuhakikisha vijana hawa wanaandaliwa na kuripoti shuleni kwa wakati.