Taasisi mashuhuri ya Afya ya Ifakara (IHI) imezindua rasmi mfumo maalum wa kukusanya taarifa muhimu kuhusu watoto wachanga nchini. Hatua hii kabambe inalenga kuleta mapinduzi katika utoaji wa huduma za afya kwa kundi hili muhimu na hatimaye kupunguza kwa kiasi kikubwa idadi ya vifo vya watoto wachanga vinavyotokea Tanzania.
Akizungumza kwa umuhimu katika hafla ya uzinduzi iliyofanyika jijini Dar es Salaam, Mkurugenzi wa IHI, Dk. Honorati Masanja, alieleza kuwa rejesta hii itakuwa chombo muhimu sana katika kupata takwimu sahihi na za kina kuhusu matatizo mbalimbali ya kiafya yanayowakumba watoto wachanga mara baada ya kuzaliwa, pamoja na kurekodi kwa usahihi vifo vinavyotokea katika kipindi hiki cha hatari.
"Mpango huu unaanza hapa Dar es Salaam kama sehemu ya majaribio, lakini nia yetu ni kueneza matumizi ya rejesta hii katika hospitali zote nchini zinazotoa huduma kwa watoto wachanga. Baada ya kufanya tathmini ya kina, tutasambaza mfumo huu nchi nzima. Hili ni jukumu letu sote, serikali kupitia Wizara ya Afya, na Ofisi ya Rais - Tamisemi," alisisitiza Dk. Masanja, ambaye pia anaratibu mpango wa kitaifa wa Nest360 Tanzania.
Takwimu za sasa zinaonyesha kuwa bado tuna idadi kubwa ya vifo vya watoto wachanga nchini, ambapo kwa kila vizazi hai 1,000, takriban watoto 24 hupoteza maisha. Hata hivyo, Tanzania imejiwekea malengo endelevu ifikapo mwaka 2030 ya kupunguza idadi hii hadi kufikia vifo 12 au chini ya hapo kwa kila vizazi hai 1,000. Dk. Masanja alionya kuwa juhudi kubwa zaidi zinahitajika kutoka kwa wadau wote ili kufikia lengo hili muhimu.
Kwa upande wake, Mratibu wa Huduma za Afya ya Mtoto Mchanga kutoka Wizara ya Afya, Dk. Angela Leonard, alifafanua kuwa wazo la kuunda rejesta hii lilianza tangu mwaka 2018 baada ya kugundua kuwa takwimu za vifo vya watoto wachanga bado zilikuwa zikionesha kuwa ni tatizo kubwa linalohitaji kushughulikiwa kwa dharura.
Alieleza zaidi kuwa serikali, kwa kushirikiana kwa karibu na Ofisi ya Rais - Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (Tamisemi), inaendelea kutoa mafunzo maalum kwa wahudumu wa afya nchini kuhusu namna bora ya kutumia rejesta hii mpya. Tayari, waratibu wa afya kutoka mikoa yote wameanza kupokea mafunzo kwa njia ya mtandao, na hatua muhimu ya uchapishaji wa vitabu vya rejesta inaendelea ili kuhakikisha vinawafikia wahudumu wa afya katika hospitali zote.
Mwakilishi kutoka Tamisemi, Bi. Mary Shadrack, alipongeza sana hatua hii ya IHI, akisema kuwa rejesta hii mpya itasaidia sana katika kuwatambua watoto wanaozaliwa na changamoto mbalimbali za kiafya au ulemavu, na hivyo kuwezesha hatua za haraka kuchukuliwa kwa ajili ya kuwasaidia.
"Tulikuwa tunatumia rejesta za zamani ambazo hazikuwa zikionesha kwa undani sababu za vifo vya watoto wachanga. Lakini sasa, kupitia rejesta hii mpya, tutaweza kupata taarifa sahihi na za kina kuhusu changamoto ambazo watoto hawa walipitia," alisema Bi. Shadrack kwa matumaini.
Naye, Profesa Emeritus Manji kutoka Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi cha Muhimbili (MUHAS), alieleza kuwa kwa muda mrefu Tanzania imekuwa ikikosa mfumo thabiti na wa uhakika wa kuhifadhi taarifa muhimu za watoto wachanga, jambo ambalo limekuwa kikwazo katika kupanga na kutekeleza mipango madhubuti ya serikali katika eneo hili.
"Tulikuwa tukitumia karatasi zisizo rasmi kuhifadhi taarifa, na mara nyingi taarifa hizo zingepotea au kuharibika. Hatukuwa na uhakika wa idadi kamili ya watoto wanaozaliwa wala idadi ya wale wanaokumbana na matatizo ya kiafya. Lakini sasa, kwa kuwa na rejesta hii mpya, serikali itaweza kupanga mikakati sahihi na inayolenga maeneo yenye uhitaji mkubwa ili kuboresha huduma kwa watoto wachanga," alieleza Profesa Manji.
Inatarajiwa kuwa rejesta hii mpya itakuwa na mchango mkubwa katika kuboresha sekta ya afya nchini kwa kuwezesha serikali na wadau wengine wa afya kupata takwimu sahihi, kupanga mikakati madhubuti inayolenga kupunguza vifo vya watoto wachanga, na hatimaye kuokoa maisha ya watoto wengi zaidi nchini Tanzania.