Usiku wa kuamkia leo umeshuhudia moja ya matukio makubwa na ya kushtusha katika soka la Afrika. Timu ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), timu ambayo haikupewa nafasi kubwa, imefanikiwa kuiangusha miamba ya soka la bara hili, Nigeria 'Super Eagles', na kutinga hatua ya mtoano wa mwisho wa mabara (Inter-continental playoffs) kuwania tiketi ya kushiriki Kombe la Dunia la 2026.
Mchezo huu wa kihistoria, uliopigwa katika uwanja wa ugenini huko Rabat, Morocco, ulikuwa ni wa 'kufa au kupona'. Nigeria, iliyosheheni mastaa wake wote wanaokipiga kwenye ligi kubwa za Ulaya, walikuwa na uhakika wa kupata ushindi kirahisi. Lakini DRC, maarufu kama 'The Leopards', walikuwa na mipango mingine.
Staa wa Yanga Aifanya Kazi Yake
Nigeria walianza mchezo kwa kasi ya kutisha, wakiongozwa na mastaa wao kama Victor Osimhen (Galatasaray), Ademola Lookman (Atalanta), na Alex Iwobi (Fulham). Walifanikiwa kupata bao la kuongoza dakika ya 3 tu ya mchezo, na kuwafanya mashabiki wa DRC kuanza kukata tamaa.
Lakini DRC, ambayo iliwahi kuitupa nje Cameroon kwenye hatua za awali, walituliza mpira na kuanza kupanga mashambulizi. Dakika ya 32, nyota anayefahamika sana na Watanzania, Meschack Elia, anayekipiga katika klabu ya Young Africans (Yanga) ya hapa nyumbani, alitumia vizuri makosa ya mabeki wa Nigeria na kufunga bao muhimu la kusawazisha. Bao hilo liliwarudisha DRC mchezoni na kuzima ndoto za Nigeria za kumaliza mchezo mapema.
Dakika 120 Bila Mshindi, Kipa wa Akiba Ageuka Shujaa
Timu hizi zilishikana koo kwa dakika 90 na hata dakika 30 za nyongeza bila mshindi kupatikana, matokeo yakibaki kuwa 1-1. Hapo ndipo ilipobidi mshindi apatikane kwa mikwaju ya penati.
Katika hali ya kushangaza, kocha wa DRC alifanya uamuzi wa 'kamari'—alimtoa kipa wake wa kwanza na kumwingiza kipa wa akiba, Timothy Fayulu, kwa ajili tu ya mikwaju hiyo. Uamuzi huu ulionekana wa ajabu, lakini ulikuwa wa kimkakati. Fayulu aliingia na kuwa shujaa wa taifa zima la Kongo. Alifanikiwa kupangua penati MBILI za wachezaji wa Nigeria, na kuiwezesha DRC kushinda kwa jumla ya penati 4-3.
Njia ya Kurejea Baada ya Miaka 50
Ushindi huu una maana kubwa sana kwa DRC. Sasa wamekata tiketi ya kushiriki 'Mtoano wa Mabara' (Inter-continental playoffs) utakaofanyika huko Mexico mwezi Machi mwakani.
Huko, DRC itaungana na timu nyingine tano kutoka mabara tofauti: Bolivia (Kutoka Amerika Kusini), New Caledonia (Kutoka Oceania), timu moja kutoka Asia, na timu mbili kutoka ukanda wa Amerika ya Kaskazini na Kati (CONCACAF). Timu hizi sita zitapigania nafasi mbili za mwisho zilizobakia za kufuzu kwa Kombe la Dunia la 2026.
Ikiwa DRC watafanikiwa kushinda mtoano huo, watakuwa wamerejea kwenye jukwaa kubwa zaidi la soka duniani kwa mara ya kwanza tangu mwaka 1974. Wakati huo, taifa hilo lilishiriki likiitwa Zaire, na liliweka historia mbaya ya kufungwa mechi zote tatu, bila kufunga bao hata moja, huku likiruhusu mabao 14. Sasa, zaidi ya miaka 50 baadaye, wako hatua moja tu ya kufuta historia hiyo mbaya, shukrani kwa bao la staa wa Yanga na mikono ya dhahabu ya kipa wao wa akiba.