Waziri Mkuu wa Tanzania, Kassim Majaliwa, amesema kuwa serikali imechukua hatua madhubuti kujenga uwezo wa ndani ili kukabiliana na athari zinazoweza kujitokeza kutokana na mabadiliko ya sera za nje za Marekani, hasa baada ya kuingia madarakani kwa Rais Donald Trump (akirejelea muktadha wa wakati makala ilipoandikwa, ingawa si rais wa sasa).
Akijibu swali bungeni mjini Dodoma kutoka kwa Mbunge wa Mbozi, George Mwenisongole, kuhusu hatua za serikali kutokana na mabadiliko hayo, Waziri Mkuu alikiri kuwa mabadiliko hayo yanaweza kuathiri utekelezaji wa miradi muhimu inayofadhiliwa na Marekani kupitia Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Marekani (USAID), hasa katika sekta za afya, elimu, na miradi mingine kama vile mpango wa PP4R na programu za kupambana na VVU/UKIMWI.
"Serikali inaheshimu mikataba ya kimataifa kama tulivyokubaliana na nchi husika. Hata hivyo, ni muhimu kujiimarisha ili kuwa na uwezo wa ndani wa kugharamia miradi yetu muhimu bila kutegemea misaada ya nje," alisisitiza Waziri Mkuu Majaliwa.
Alimsifu Rais Samia Suluhu Hassan kwa juhudi zake za kuimarisha uhusiano wa kidiplomasia na nchi mbalimbali duniani, ikiwemo Marekani. Aliongeza kuwa licha ya umuhimu wa ushirikiano huo, ni lazima kwa Tanzania kuongeza juhudi za kujitegemea kiuchumi.
"Lazima tujenge uchumi wa ndani kwa kutumia rasilimali tulizonazo. Ni jukumu letu kuhakikisha tunazitumia maliasili zetu kwa manufaa ya nchi ili kupunguza utegemezi wa misaada ya nje na kufanikisha bajeti zetu katika sekta muhimu kama afya, elimu, maji, na nyinginezo," alifafanua Majaliwa.
Waziri Mkuu alieleza kuwa serikali imeweka mikakati ya kuimarisha vyanzo vya mapato vya ndani ili kuziba pengo lolote litakaloweza kusababishwa na kupungua kwa ufadhili kutoka nje. "Tunaendelea kuimarisha uchumi wetu kwa kuhakikisha tunapanga rasilimali vizuri kupitia bunge ili kufidia maeneo ambayo yanaweza kupungukiwa na misaada ya nje," alisema.
Mabadiliko ya sera za Marekani katika masuala ya ufadhili wa kimataifa, kama vile hatua ya kusitisha ufadhili kwa Shirika la Afya Duniani (WHO) (akirejelea sera za wakati huo), yameanza kuleta athari katika nchi zinazoendelea barani Afrika, ikiwemo Tanzania. Programu mbalimbali zinazofadhiliwa na USAID, kama vile usambazaji wa dawa za VVU, malaria, na kifua kikuu (TB), zimeathirika.
Taarifa kutoka kwa baadhi ya makandarasi na washirika wa USAID nchini Tanzania na Kenya zimeashiria kusitishwa kwa baadhi ya huduma kutokana na mabadiliko hayo ya sera. Hali hii pia imeathiri programu zinazotegemea ufadhili wa Marekani kupitia WHO.
Ofisa Mkuu wa Kituo cha Kudhibiti Magonjwa Barani Afrika (CDC), Ngashi Ng’ongo, alieleza kuwa nchi nyingi za Afrika zimekuwa zikitegemea msaada wa Marekani kupitia WHO katika kufadhili shughuli za afya ya umma.
Kenya na Tanzania zimeanza kuhisi athari za kupunguzwa au kusitishwa kwa baadhi ya programu za USAID, hasa zile zinazohusiana na afya ya umma. Waziri Mkuu Majaliwa alihitimisha kwa kusisitiza kuwa Tanzania itaendelea kujipanga ili kuhakikisha uchumi wa ndani unakua na rasilimali zilizopo zinatumika kwa ufanisi ili kufidia pengo lolote linaloweza kujitokeza.