Mwezi Machi kila mwaka huwa ni kipindi ambacho dunia nzima inatambua na kuadhimisha mwezi wa wanawake, huku kilele cha sherehe hizo kikiwa ni tarehe 8 Machi. Mwaka huu, Tanzania inaungana na mataifa mengine kuadhimisha siku hii muhimu, na sherehe kuu zimefanyika katika jiji la Arusha. Katika maadhimisho haya, wanaharakati mbalimbali na wadau wa masuala ya haki za wanawake wanaelekeza nguvu zao katika kutathmini utekelezaji wa Azimio la Beijing, miaka thelathini kamili imepita tangu Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuhusu Wanawake ulipofanyika nchini China mwaka 1995.
Mkutano huo wa kihistoria ulikuwa chini ya uongozi mahiri wa Balozi Getrude Mongela, ambaye amejipatia sifa kubwa kama mwanamke shupavu aliyesimama kidete kutetea haki za wanawake na watoto wa kike duniani. Kutokana na kazi yake kubwa na yenye matokeo chanya, baadhi ya wanaharakati nchini Tanzania wanapendekeza kwa dhati kuwepo kwa siku maalum ya kitaifa ambayo itakuwa na lengo la kumuenzi Mama Mongela kwa juhudi zake za kipekee katika kusimamia na kutetea haki za binadamu, hususan kwa wanawake na watoto wa kike.
Bi. Justa Mwaituka, ambaye ni Mkurugenzi Mtendaji wa Taasisi ya KIOOTA, anafafanua kwa undani umuhimu wa Mama Mongela kupewa heshima hiyo. Anasema kuwa Mama Mongela alifanya kazi kubwa na kufanikiwa kuingiza ajenda muhimu za wanawake katika Mkutano wa Beijing, na moja ya mambo aliyosisitiza sana ni uwezeshaji wa mtoto wa kike. Bi. Mwaituka anaongeza kuwa Balozi Mongela alikuwa kama daraja muhimu lililounganisha mataifa mbalimbali kufikia maazimio kumi na mawili ya mkutano huo. Alihakikisha kuwa suala la usawa wa kijinsia linakuwa kipaumbele cha kimataifa na linazingatiwa na serikali nyingi duniani.
Taasisi ya KIOOTA, iliyoanzishwa na Bi. Justa Mwaituka mwaka 1998, inaweza kuonekana kama mwendelezo wa kazi nzuri iliyoanzishwa na Mama Mongela. Lengo kuu la taasisi hii ni kutoa msaada kwa watoto wa kike, wasichana, na wanawake ambao wamekuwa wahanga wa changamoto mbalimbali kama vile unyanyasaji wa kijinsia na ukosefu wa fursa za kiuchumi. Bi. Mwaituka anasisitiza kuwa juhudi za Mama Mongela zimeleta mabadiliko makubwa katika jamii. Kupitia mchango wake, Umoja wa Mataifa na serikali nyingi zimeanzisha mikakati madhubuti ya kuhakikisha kuwa haki za wanawake na watoto wa kike zinalindwa na kuheshimiwa.
Naye Bi. Mary Rusimbi, ambaye alikuwa miongoni mwa washiriki waliohudhuria Mkutano wa Beijing, anasema kuwa mchango wa Mama Mongela ni jambo lisiloweza kusahaulika. Anafafanua kuwa kupitia uongozi wake wenye busara na ushawishi, ajenda ya kumwezesha mtoto wa kike ilipewa nafasi ya kwanza na kujumuishwa katika maazimio mbalimbali ya kimataifa. Mkutano huo uliweka bayana changamoto nyingi zilizokuwa zikiwakabili wanawake na watoto wa kike, kama vile ndoa za utotoni, ukeketaji, unyanyasaji wa kijinsia, na sera ambazo zilikuwa zinawakandamiza na kuwazuia kupiga hatua, hasa katika bara la Afrika.
Kwa ujasiri wake usioyumba, Mama Mongela alihamasisha sana upatikanaji wa rasilimali fedha kwa ajili ya kuwawezesha watoto wa kike. Alisimamia kwa nguvu kuhakikisha kuwa wanapata elimu bora, huduma za afya zinazostahiki, na fursa za kiuchumi ambazo zitawasaidia kujitegemea. Kupitia juhudi zake hizo, dunia ilipata uelewa wa kina kuhusu hali halisi ya watoto wa kike na wanawake ambao walikuwa wakinyimwa haki zao za msingi. Matokeo yake, hatua mbalimbali zimechukuliwa na zinaendelea kuchukuliwa ili kuboresha maisha yao.
Moja ya mafanikio makubwa yaliyoanza kupata nguvu baada ya Mkutano wa Beijing ni kuundwa kwa Siku ya Mtoto wa Kike Duniani, ambayo huadhimishwa kila mwaka tarehe 11 Oktoba. Umoja wa Mataifa ulitambua rasmi siku hii muhimu mwaka 2012, ikiwa na lengo la kutetea haki za wasichana na kushughulikia changamoto mbalimbali wanazokumbana nazo katika maisha yao. Sambamba na hilo, tarehe 28 Mei imekuwa siku ya kimataifa ya kuhamasisha uhifadhi wa hedhi salama, jambo ambalo linalenga kuhakikisha kuwa wasichana hawapati vikwazo katika masomo yao au maisha yao kwa ujumla kutokana na ukosefu wa taulo za kike au elimu sahihi kuhusu hedhi.
Katika muktadha wa Tanzania, maazimio ya Mkutano wa Beijing yaliungwa mkono na kuridhiwa na serikali iliyokuwa chini ya Rais Benjamin Mkapa. Rais Mkapa alianzisha mikakati mbalimbali kwa lengo la kuhakikisha kuwa usawa wa kijinsia unafikiwa nchini. Hili liliwezesha wanawake wengi zaidi kushiriki kikamilifu katika nafasi za uongozi na katika shughuli za maendeleo ya taifa kwa ujumla.
Kwa kuzingatia mchango mkubwa na usio na kifani wa Balozi Getrude Mongela, ni dhahiri kuwa anastahili kuenziwa kwa namna rasmi kwa kuwekwa siku maalum ya kitaifa kwa ajili yake. Juhudi zake za kusimamia na kutetea haki za wanawake na watoto wa kike zimeleta mabadiliko makubwa katika jamii, na mchango wake utaendelea kuwa chachu kwa kizazi cha sasa na kijacho kuendeleza mapambano dhidi ya ukosefu wa usawa wa kijinsia.