Licha ya jitihada kubwa zinazofanywa na serikali na wadau mbalimbali kuhamasisha ushiriki wa wanawake katika siasa, bado idadi ya wanawake wanaojitokeza kuwania nyadhifa za uongozi na wale wanaofanikiwa kuchaguliwa ni ndogo. Swali la msingi linabaki: ni nini hasa kinachowakwamisha wanawake katika safari yao ya uongozi wa kisiasa nchini Tanzania? Sababu ni mtambuka, zikijikita katika mila, mitazamo, na mifumo ya kijamii.
Minyororo ya Mila na Desturi
Moja ya vikwazo vikubwa ni mizizi ya mila na desturi katika baadhi ya jamii. Kuna mtazamo uliojengeka kuwa mwanamke anapaswa kuwa mwangalizi wa familia na majukumu ya nyumbani, na kwamba siasa ni uwanja wa wanaume. Dhana hii potofu huambatana na imani kuwa wanawake ni "dhaifu" au hufanya maamuzi kwa hisia, hivyo hawafai kupewa dhamana ya kufanya maamuzi makubwa ya kitaifa. Mtazamo huu wa kihistoria unaendelea kuwa kikwazo kwa wanawake wengi wenye uwezo na nia ya kuongoza.
Ukuta wa Ubaguzi na Kusahaulika
Kikwazo kingine ni ubaguzi wa kijinsia ambao unafanya hata mwanamke mwenye uwezo mkubwa na sifa zote za uongozi aachwe na nafasi hiyo apewe mwanamume. Hii inachangiwa na tatizo la kutosheheni kwa historia na kumbukumbu za mchango mkubwa uliotolewa na wanawake viongozi waliopita. Wapo wanawake wengi waliokuwa mstari wa mbele katika kupigania haki, kuboresha sekta za afya na elimu, na kuanzisha miradi ya maendeleo, lakini mchango wao haujatangazwa wala kuandikwa ipasavyo. Hali hii inaifanya jamii iendelee kuwa gizani, isiamini katika uwezo wa mwanamke kuleta mabadiliko chanya.
Kwa Nini Tunapoteza Wanawake Wakiwa Nje ya Uongozi?
Kuwa na idadi ndogo ya wanawake katika uongozi si hasara kwa wanawake pekee, bali ni hasara kwa taifa zima. Ushiriki wao huleta mitazamo tofauti na ya kipekee katika utatuzi wa changamoto za jamii. Kwa mfano, wanawake viongozi mara nyingi huhakikisha sera zinazogusa moja kwa moja ustawi wa familia, afya ya mama na mtoto, na elimu zinapewa kipaumbele.
Uwepo wao katika nafasi za maamuzi unakuza demokrasia shirikishi na kuwa mfano bora kwa wasichana na wanawake wengine, ukiwahamasisha kujiamini na kuwa na ndoto kubwa. Vilevile, husaidia katika kupambana na mifumo ya ubaguzi na unyanyasaji wa kijinsia katika jamii.
Ni wazi kuwa vikwazo vinavyowazuia wanawake vimetokana na mitazamo potofu na si ukosefu wa uwezo. Ili Tanzania iweze kupiga hatua kubwa zaidi kimaendeleo, ni lazima jamii ibadilike na kutambua kuwa kumpa mwanamke fursa ya kuongoza si hisani, bali ni hatua ya kimkakati kwa manufaa ya wote.