Kuelekea Uchaguzi Mkuu unaotarajiwa kufanyika nchini Tanzania mwaka 2025, Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC) imetoa mwongozo muhimu kwa asasi na taasisi za kiraia ambazo zinataka kujihusisha na jukumu la kutoa elimu kwa wapiga kura. Tume hiyo imeweka wazi vigezo sita ambavyo vitatumika kuchuja na kuidhinisha wadau watakaoruhusiwa kufanya kazi hii muhimu. Tangazo hili linaashiria hatua muhimu katika maandalizi ya zoezi zima la uchaguzi mkuu.
Akitoa ufafanuzi kuhusu masharti haya mapya, Mkurugenzi wa Uchaguzi wa INEC, Bwana Ramadhani Kailima, alieleza kuwa kigezo cha kwanza ni usajili halali wa kisheria nchini Tanzania. Taasisi yoyote inayoomba ruhusa ya kutoa elimu ya mpiga kura lazima iwe imesajiliwa rasmi na kutambulika kisheria. Pili, taasisi inapaswa kuwa imekuwa ikifanya shughuli zake kwa uhalali ndani ya Tanzania kwa kipindi kisichopungua miezi sita mfululizo.
Linapokuja suala la uongozi wa taasisi, Bwana Kailima alieleza kwamba kigezo cha tatu kinataka angalau viongozi wawili kati ya watatu wakuu wa taasisi hiyo wawe raia wa Tanzania, hasa pale ambapo taasisi hiyo ina viongozi wa kimataifa. Hii inalenga kuhakikisha uwakilishi wa kutosha wa Watanzania katika ngazi za maamuzi za taasisi zinazofanya kazi ya kuwafikia wananchi wa ndani.
Kigezo cha nne kinahusu rekodi ya taasisi; taasisi yoyote ambayo hapo awali imewahi kuhusishwa na vitendo vya uchochezi au imechangia kwa namna yoyote katika kuvuruga amani ya nchi haitaruhusiwa kushiriki katika utoaji wa elimu ya mpiga kura. Hii inalenga kulinda utulivu na kuhakikisha kuwa elimu inayotolewa haina ajenda za kisiasa au za chuki. Kigezo cha tano kinazingatia uzoefu; taasisi inapaswa kuwa na wasifu mzuri na uzoefu wa kutosha katika kufanya shughuli za elimu ya mpiga kura hapo awali, ikithibitisha uwezo wake wa kufanya kazi hiyo kwa ufanisi. Hatimaye, kigezo cha sita ni kuhusu uwezo wa kifedha; taasisi inahitajika kuwa na rasilimali za kutosha kuendesha shughuli zake za elimu ya mpiga kura na haitaruhusiwa kutegemea ruzuku au ufadhili kutoka INEC.
Bwana Kailima alieleza kuwa maombi ya taasisi yanapaswa kuwasilishwa yakiwa yameambatana na nakala ya cheti cha usajili, katiba ya taasisi, orodha kamili ya majina na taarifa za viongozi watatu wa juu, pamoja na anuani kamili ya makazi au ofisi ya taasisi na mawasiliano yake yote muhimu. Tarehe ya mwisho ya kuwasilisha maombi haya kwa INEC imewekwa kuwa Mei 20, 2025.
INEC imeweka msisitizo mkubwa juu ya umuhimu wa elimu ya mpiga kura kutolewa kwa njia iliyo huru, ya haki, na kwa kuzingatia kikamilifu sheria za nchi. Lengo la Tume ni kuhakikisha kuwa wananchi wanapata taarifa sahihi kuhusu haki zao, wajibu wao, na mchakato mzima wa upigaji kura, jambo ambalo linatarajiwa kuongeza kiwango cha ushiriki wao katika Uchaguzi Mkuu wa 2025. Jukumu la asasi za kiraia katika kufikisha elimu hii kwa wananchi ni muhimu sana, hasa katika kufikia makundi mbalimbali ya jamii na maeneo ya vijijini ambayo yanaweza kuwa na changamoto za kufikiwa moja kwa moja na Tume. Kwa kuweka vigezo hivi, INEC inalenga kuhakikisha kuwa elimu inayotolewa inakuwa na ubora, inajenga uelewa sahihi, na inachangia katika kufanya uchaguzi ujao kuwa huru, wa haki na wa kuaminika kwa wananchi wote wa Tanzania.