Zaidi ya watu 200 mashuhuri, wakiwemo marais wa zamani, wanadiplomasia, washindi wa Tuzo ya Nobel, na viongozi wa Akili Bandia (AI), wametoa wito wa makubaliano ya kimataifa kuhusu "Mstari Mwekundu" ambao AI haipaswi kuvuka kamwe. Wito huu unakuja huku Umoja wa Mataifa (UN) ukisisitiza mara kwa mara kwamba AI haipaswi kuamua hatima ya ubinadamu.
Mpango wa 'Global Call for AI Red Lines' ulitoa tamko mnamo Agosti 22, likiungwa mkono na zaidi ya watu 200 mashuhuri na taasisi zaidi ya 70. Lengo la mpango huu ni kushinikiza serikali za dunia kufikia makubaliano ya kisiasa kuhusu mipaka ya AI ifikapo mwisho wa mwaka 2026.
Miongoni mwa waliotia saini tamko hili ni pamoja na mshindi wa Tuzo ya Nobel, Profesa Geoffrey Hinton wa Chuo Kikuu cha Toronto; Yaqub Façoki, Mwanasayansi Mkuu wa OpenAI; Jason Clinton, Mkuu wa Usalama wa Taarifa wa Anthropic; na Ian Goodfellow, Mwanasayansi wa Utafiti wa Google DeepMind. Wengine mashuhuri ni pamoja na Rais wa zamani wa Colombia, Juan Manuel Santos, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Uchumi, Profesa Daron Acemoglu wa MIT, na mwandishi wa kitabu cha Sapiens, Yuval Noah Harari.
Charbel-Raphael Sezeery, Mkuu wa Kituo cha Usalama wa AI cha Ufaransa (CeSIA), alisema lengo ni kuzuia hatari zinazoweza kuwa kubwa na zisizoweza kurekebishwa kabla hazijatokea, badala ya kungoja janga litokee ndipo kujibu. Alisisitiza kuwa, "Ikiwa mataifa hayajakubaliana bado wanachotaka kufanya na AI, basi angalau wanapaswa kukubaliana wanachopaswa kutofanya."
Ingawa baadhi ya nchi zimeanza kuweka mipaka yao—kama vile Sheria ya AI ya Umoja wa Ulaya (EU) inayopiga marufuku baadhi ya matumizi ya AI, na makubaliano kati ya Marekani na Uchina kwamba silaha za nyuklia zinapaswa kubaki chini ya udhibiti wa binadamu—makubaliano ya kimataifa bado hayajafikiwa.
Profesa Stuart Russell wa UC Berkeley alitoa mfano, akisema, "Kama vile watengenezaji wa vinu vya nyuklia hawakuvijenga hadi walipokuwa na uhakika wa jinsi ya kuzuia mlipuko, tunaweza kufuata kanuni bila kujenga AI ya Jumla (AGI) hadi tujue jinsi ya kuhakikisha usalama wake." Aliongeza kuwa kuweka Mstari Mwekundu hakuzuilii maendeleo ya kiuchumi au uvumbuzi.
Ajenda ya Umoja wa Mataifa
Wito huu uliwekwa wakati wa Mkutano Mkuu wa 80 wa Baraza la Usalama la UN uliofanyika mnamo Agosti 24. Katibu Mkuu wa UN, António Guterres, alionya kwamba "AI si tena jambo la mbali. AI ipo, na inabadilisha maisha ya kila siku, habari, na uchumi wa dunia kwa kasi kubwa."
Guterres alibainisha vipaumbele vinne vya serikali:
- Kudumisha udhibiti wa binadamu katika matumizi ya nguvu za kijeshi.
- Kujenga mfumo thabiti wa udhibiti wa AI duniani.
- Kulinda uadilifu wa habari.
- Kuziba pengo la uwezo wa AI kati ya mataifa tajiri na maskini.